Digitale coax kabel als alternatief voor optisch bij soundbar
Een soundbar kopen is één ding, maar aansluiten kan soms een uitdaging zijn. Vooral als je tv geen vrije HDMI-poort meer heeft of je een oudere set wilt aansluiten. Veel mensen grijpen dan naar een optische kabel, maar er is een vaak vergeten alternatief: de digitale coax kabel.
Het is een betrouwbare, stevige verbinding die precies hetzelfde doet als optisch, maar net iets anders.
In dit artikel leg ik je precies uit wat het is, waarom het handig is en hoe je het aansluit.
Wat is een digitale coax kabel?
Een digitale coax kabel, officieel een 'digitale audio coaxiale kabel', is een kabel met aan beide kanten een ronde stekker die eruitziet als een klassieke antennekabel.
Die stekker heet een RCA-stekker, vaak herkenbaar aan de gele kleur (hoewel ze ook wit, rood of zwart kunnen zijn). In de kabel zit een centrale ader omzoomd door een mantel. Die mantel beschermt het signaal tegen storing van buitenaf, wat de kabel heel robuust maakt. Deze kabel transporteert digitale audio in de vorm van elektrische signalen.
Dat is het grote verschil met optisch, waarbij lichtpulsen door een glasvezel worden gestuurd. Beide methoden sturen digitale audio, en beide kunnen maximaal 5.1 surroundgeluid (zoals Dolby Digital) aan, maar niet de hoogwaardige formaten zoals Dolby Atmos via TrueHD of DTS:X.
Daarvoor heb je HDMI (e)ARC nodig. De coax kabel is dus perfect voor basis surround en stereo, zonder poespas.
Veel mensen verwarren de kabel met een analoge tulpkabel. Logisch, ze zien er identiek uit. Maar een digitale coax kabel is specifiek ontworpen voor digitale signalen en heeft een impedantie van 75 ohm.
Een gewone audiokabel voldoet daar niet altijd aan, waardoor het geluid kan haperen of storing optreedt. Koop dus altijd een kabel die expliciet als 'digitaal' wordt aangeduid. Die herken je vaak aan een extra dikke mantel en stevigere connectoren.
Waarom kiezen voor coax in plaats van optisch?
De belangrijkste reden om voor coax te kiezen, is praktisch: het werkt net even anders. Een optische kabel (Toslink) is breekbaar en gevoelig voor stof.
Je moet de connector heel rechtuit inpluggen, anders verlies je signaal. Een coax kabel is sterker, buigzamer en makkelijker weg te werken achter een tv-meubel.
Je kunt hem zonder zorgen buigen of klemmen, zonder dat het lichtsignaal onderbroken wordt. Een andere reden is compatibiliteit. Hoewel HDMI ARC de standaard is, hebben veel oudere receivers, versterkers of zelfs enkele moderne soundbars (zoals de Sonos Ray of de Yamaha YAS-209) nog steeds een coaxiale ingang.
Als je al een oude versterker hebt liggen met coax uitgang, maar een nieuwe soundbar wilt kopen, is dit een perfecte manier om ze te verbinden zonder dat je alles hoeft te vervangen. Daarnaast is er soms een issue met HDMI-CEC (het systeem waarmee je tv en soundbar samenwerken). Soms werkt dat niet stabiel via HDMI. Via coax heb je geen last van die complexe communicatie; je tv stuurt simpelweg het geluid naar de soundbar.
Je mist dan wel het gemak van één afstandsbediening, maar je wint aan stabiliteit.
Handig als je soundbar continue uitvalt of niet reageert via HDMI.
Hoe sluit je een coax kabel aan op je soundbar?
De aansluiting is eenvoudig, maar je moet even weten welke kabel je moet kiezen. De meeste soundbars hebben een uitgang die 'Digital Coax In' heet, vaak een enkele gele of oranje RCA-poort. Je sluit de kabel aan op die poort bij je soundbar.
De andere kant van de kabel sluit je aan op de 'Digital Audio Out (Coax)' van je tv.
Die zit vaak op dezelfde plek als de optische uitgang, soms naast de HDMI-poorten of bij de antenne-aansluiting. Stap één: schakel beide apparaten uit.
Stap twee: stop de stekker in de juiste poort. Je hoeft niet op kleur te letten (geel is bij coax niet perse links of rechts), maar zorg dat je geen analoge ingang gebruikt. Stap drie: ga naar het menu van je tv.
Zoek naar 'Geluid' of 'Audio'. Stel de uitgang in op 'PCM' of 'Digitaal'.
Bij Samsung-tv's heet het soms 'PCM' en bij LG 'Auto'. Zet het niet op 'Bitstream' als je alleen stereo of 5.1 wilt, dat werkt vaak stabiel via coax. Als je soundbar een coax ingang heeft, maar je tv alleen optisch, dan is een omvormer nodig. Dit geldt ook wanneer je een Harman Kardon soundbar aansluit via optisch op een Sony tv.
Die omvormers zijn verkrijgbaar vanaf €15 tot €30. Ze zetten het lichtsignaal om in een elektrisch signaal.
Let wel op: je verliest geen kwaliteit, want beide zijn digitaal. Maar koop een actieve omvormer, niet een passieve, anders werkt het niet.
Merken als Profigold of Veho maken die omvormers.
Welke kabel moet je kopen? Prijzen en modellen
Je hebt niet veel geld nodig voor een goede digitale coax kabel.
Voor €5 tot €10 koop je al een prima kabel van 1 meter. De Hama Digital Coaxialkabel is een budgettopper: stevig, goed afgeschermd en verkrijgbaar in diverse lengtes.
Ook de CableDirect van Amazon is populair vanwege de prijs-kwaliteitverhouding. Voor die prijs kun je hem makkelijk vervangen mocht ie ooit slijten. Als je iets meer wilt besteden (€15 tot €30), kies je voor een kabel van merken als AudioQuest of Supra. Die hebben een dikkere mantel en vergulde connectoren, wat roestvorming op de lange termijn voorkomt.
Vooral als je de kabel in een vochtige kast of achter een scherm bouwt, is dat fijn.
De AudioQuest Evergreen is een mooi middenmodel. Ze zijn er van 0,6 meter tot 5 meter. Let bij aanschaf op de lengte.
Te lang is geen probleem, maar tot 3 meter werkt elk signaal perfect. Langer dan 5 meter kan bij extreem goedkope kabels storing opleveren, maar dat is zeldzaam.
Ga je voor een vaste installatie? Koop dan meteen een kabel van 2 meter, zodat je later je meubel nog kunt schuiven.
Een korte kabel leidt tot frustratie bij een verhuizing.
Praktische tips voor een stabiele verbinding
De meeste problemen met coax zitten hem in de aansluiting. Druk de stekker er altijd stevig in.
Een losse coax-verbinding zorgt voor een haperend geluid of een storingssignaal. Vooral bij soundbars die op de grond staan, trillen ze los.
Gebruik eventueel een tie-wrap om de kabel vast te zetten aan de poot van de soundbar, zodat hij niet tegendraad trekt. Let ook op de maximale lengte van je HDMI-kabel en de instellingen van je soundbar. Sommige soundbars, zoals de JBL Bar 500 of de Samsung HW-Q800C, moeten handmatig op de juiste ingang worden gezet (druk op 'Source' tot je 'D.IN' of 'Coax' ziet staan).
Ook moet je bij de tv soms de uitgang uitschakelen naar 'Auto' in plaats van 'PCM' als je surroundgeluid wilt. Probeer beide opties even uit; PCM is het meest stabiel, 'Bitstream' geeft soms meer diepte bij films.
Vermijd interferentie. Leg de coax kabel niet direct naast een stroomkabel. Digitale signalen zijn gevoelig voor magnetische velden. Hou minimaal 10 centimeter afstand.
Als je de kabel door een kabelgoot moet leiden, doe dat dan los.
Trek hem niet strak langs een metalen frame. Tot slot: check of je soundbar firmware-updates heeft. Fabrikanten fixen soms compatibiliteitsproblemen met coax via updates. Dat werkt via de app van je soundbar.