Soundbar aansluiten via eARC op een HDMI 2.1 switch

Een soundbar aansluiten via eARC op een HDMI 2.1 switch klinkt ingewikkelder dan het is, maar het is dé manier om je home cinema opstelling netjes en krachtig te houden.

Je wilt niet drie afstandsbedieningen gebruiken en je wilt het beste geluid uit je nieuwe soundbar halen. Met eARC en een HDMI 2.1 switch combineer je het beste van twee werelden: maximale beeldkwaliteit voor je gameconsole of Blu-ray speler en het allerbeste geluid via je soundbar, zonder dat je een wirwar van kabels achter je tv hebt. Veel Nederlanders kopen een dure 4K TV met HDMI 2.1 poorten voor hun PlayStation 5 of Xbox Series X, maar ontdekken dat ze niet weten hoe ze hun soundbar (die vaak maar één HDMI eARC poort heeft) moeten aansluiten zonder in te leveren op beeldkwaliteit. Dit artikel legt precies uit hoe dat werkt, welke switches je kunt kopen en wat je moet weten om problemen te voorkomen.

Wat zijn eARC en een HDMI 2.1 switch eigenlijk?

Laten we beginnen bij de basis. eARC staat voor Enhanced Audio Return Channel. Het is een functie van de HDMI 2.1 standaard die ervoor zorgt dat je soundbar het allerbeste geluid kan ontvangen via de HDMI-kabel die al naar je TV loopt.

Waar HDMI ARC (de oudere versie) vaak beperkt was tot Dolby Digital 5.1 en soms DTS, verstuurt eARC ongecomprimeerde of bijna ongecomprimeerde audio.

Dit betekent dat je volwaardige Dolby Atmos (met objecten-based geluid) en DTS:X kunt afspelen, zonder kwaliteitsverlies. Je soundbar moet wel eARC ondersteunen, net als je TV. Gelukkig hebben bijna alle nieuwe TV's (vanaf 2020) en soundbars vanaf ongeveer €300 deze mogelijkheid.

Een HDMI 2.1 switch is een simpel apparaatje dat meerdere HDMI 2.1 bronnen (zoals een PS5, Xbox Series X en een Apple TV 4K) combineert tot één HDMI-ingang voor je TV. Veel TV's hebben maar één of twee HDMI 2.1 poorten, terwijl je misschien wel drie apparaten hebt die 4K/120Hz of VRR (Variable Refresh Rate) nodig hebben.

Een switch lost dat op. De kunst is nu om de soundbar zo aan te sluiten dat zowel de beeldkwaliteit als de geluidskwaliteit optimaal blijven. De beste manier is: Bron → HDMI Switch → TV (voor beeld) én TV → Soundbar via HDMI eARC (voor geluid).

De juiste aansluitmethode: zo werkt het in de praktijk

De meest stabiele en kwalitatief beste oplossing is de zogenaamde 'eARC via TV' methode. Je sluit al je HDMI 2.1 bronnen aan op de HDMI 2.1 switch. De uitgang van die switch gaat naar een HDMI 2.1 poort op je TV.

Vervolgens sluit je je soundbar aan op de speciale HDMI eARC (of ARC) poort op je TV. Let hierbij goed op het verschil tussen ARC en eARC.

Deze poort staat vaak los van de andere HDMI-poorten en is meestal duidelijk gelabeld. Waarom dit de beste setup is?

Omdat je TV fungeert als het hart van je systeem. De TV ontvangt het videobeleid van je switch en stuurt het ongewijzigd door naar het scherm. Tegelijkertijd 'hoort' de TV het geluid dat binnenkomt via de switch (of de interne apps) en stuurt dit via de eARC-poort naar je soundbar, vergelijkbaar met een TCL soundbar aansluiten op een Philips TV.

Dit proces heet 'audio passthrough'. Je TV hoeft het geluid niet te decoderen of te veranderen; hij stuurt het rauw door naar de soundbar.

Dit is essentieel voor formats als Dolby Atmos (TrueHD) die te groot zijn voor een optische kabel of standaard HDMI ARC. Er is een alternatief: de 'Audio Only' uitgang op sommige switches. Sommige high-end switches (zoals van het merk OREI of Monoprice) hebben een aparte HDMI uitgang die alleen audio verstuurt. Je kunt dan de hoofduitgang naar je TV sturen (voor beeld) en de audio-uitgang naar je soundbar, wat ook een handige oplossing is als je een soundbar aansluit op een gaming monitor.

Dit werkt in theorie, maar in de praktijk levert het vaak problemen op met HDCP (kopieerbeveiliging) en het synchroniseren van beeld en geluid. Bovendien is het duurder en onnodig ingewikkeld. Hou het simpel: alles via de TV.

Welke HDMI 2.1 switch moet je kopen? Prijzen en modellen

Niet elke HDMI switch is geschikt. Voor de PlayStation 5 of Xbox Series X heb je een switch nodig die 4K/120Hz, VRR (Variable Refresh Rate) en ALLM (Auto Low Latency Mode) doorgeeft.

Goedkope switches (vaak onder de €50) ondersteunen dit niet en beperken je tot 4K/60Hz. Hieronder een overzicht van geschikte opties voor de Nederlandse markt: Een waarschuwing: koop geen HDMI 'splitter' of een switch zonder externe voeding als je serieuze apparaten aansluit.

• Budget (€40 - €70): De PROFicient 2-1 HDMI 2.1 Switch (bijvoorbeeld te koop via Bol.com) is een prima instapper. Hij ondersteunt 4K@120Hz en VRR voor maximaal 2 apparaten. Let op: de bouwkwaliteit is basic, maar voor de meeste gebruikers werkt hij prima. Ook de OREI HDMI 2.1 Switch 2-in-1-out is een bekende naam en vaak rond de €60 te vinden.
• Middenklasse (€70 - €120): Hier vind je betere schakelaars met stevigere behuizingen en betere kabels. De ezcoo HDMI 2.1 Switch is een populaire keuze en vaak rond de €80-€90. Ze bieden vaak 3 of 4 ingangen en zijn stabiel. De Monoprice Blackbird 4K serie is ook een optie, al is die in Nederland soms moeilijker te vinden via officiële kanalen.
• Premium (€150+): Als je echt zeker wilt zijn van compatibiliteit en je hebt veel apparaten, kijk naar switches van Kinivo of specifieke '8K' switches die toekomstbestendig zijn. Echter, voor de meeste setups is een switch van rond de €80 ruim voldoende. Het verschil in beeldkwaliteit is vaak nihil.

Ze halen vaak de benodigde stroom voor 4K/120Hz niet en dat levert flikkerend beeld op.

Ga voor een switch met een eigen stroomadapter.

Stappenplan: van installatie tot perfect geluid

Het aansluiten zelf is straightforward. Zorg dat alle apparaten uit staan voordat je begint. Haal de stroom er af om kortsluiting te voorkomen.

1. Sluit de bronnen aan: Steek de HDMI-kabels van je PS5, Xbox en Apple TV in de ingangen van je HDMI 2.1 switch.
2. Switch naar TV: Gebruik de meegeleverde (of een ultra high speed) HDMI-kabel om de uitgang van de switch te verbinden met een HDMI 2.1 poort op je TV (bijv. HDMI 1 of 2). Check je TV handleiding welke poorten 2.1 zijn.
3. Soundbar naar TV: Gebruik een HDMI-kabel (vaak meegeleverd met de soundbar) om de HDMI eARC poort van je soundbar te verbinden met de HDMI eARC poort op je TV. Deze poort is vaak herkenbaar aan een sticker of de tekst 'eARC/ARC'.
4. Instellingen TV: Zet je TV aan. Ga naar de geluidsinstellingen. Zoek naar 'HDMI ARC' of 'eARC' en zet dit aan. Zet ook 'Audio Passthrough' of 'Bypass' aan. Dit zorgt dat de TV het geluid ongemoeid naar de soundbar stuurt. Bij Samsung heet dit 'Expert Settings', bij LG 'Sound Out' en bij Sony 'HDMI Signal Format'.
5. Instellingen Soundbar: Zet je soundbar aan. Meestal herkent hij automatisch dat er eARC is. Check de app van je soundbar (Sonos, Bose, Sennheiser, Samsung SmartThings) of HDMI eARC goed staat ingesteld. Zet eventueel 'eARC mode' op 'Auto'.
6. Testen: Zet een film aan met Dolby Atmos (bijv. op Disney+ of Netflix) op een apparaat dat via de switch loopt. Kijk op je soundbar of het Atmos logo verschijnt. Check of het geluid synchroon loopt met het beeld.

Hieronder de stappen die je volgt: Mocht het geluid niet automatisch doorschakelen, controleer dan of je de juiste HDMI-kabels gebruikt.

Voor 4K/120Hz en eARC heb je echt een Ultra High Speed HDMI kabel nodig (met het HDMI Premium Certified logo). Een oude HDMI 1.4 kabel werkt niet voor deze functies.

Veelvoorkomende problemen en praktische tips

Ondanks de eenvoud kunnen er dingen misgaan. Het meest voorkomende probleem is 'lip sync' issue: beeld en geluid lopen niet synchroon. Dit gebeurt omdat het beeld langer over de switch