Wat is beamforming audio technologie bij soundbars?

Je staat in de winkel, kijkt naar een slanke soundbar en vraagt je af: hoe kan zo’n dunne balk eigenlijk geluid precies naar je toe sturen? Het antwoord zit in beamforming.

Deze technologie verandert de manier waarop je soundbar geluid produceert, waardoor het niet zomaar in het rond spuit, maar gericht wordt.

In dit artikel leg ik je uit wat het is, waarom het zo slim is en hoe je er optimaal van profiteert.

Wat is beamforming eigenlijk?

Beamforming is een slimme truc met microfoons en luidsprekers. Stel je een ronde vijver voor.

Als je een steen in het midden gooit, ontstaan er cirkels die alle kanten op gaan.

Dat is normaal geluid. Beamforming is als je die steen precies op een bepaalde manier gooit, zodat de golven alleen naar voren bewegen en niet naar de zijkanten. De soundbar gebruikt speciale berekeningen om het geluid te bundelen.

Je soundbar heeft meerdere kleine luidsprekers (drivers) achter het doek. Die kunnen onafhankelijk van elkaar geluid produceren. Door het geluid van elke driver lichtjes te vertragen of te versnellen, ontstaat een specifiek patroon. Het geluid versterkt zich op de plek waar je zit en verzwakt juist op plekken waar je niets wilt horen, zoals de muren.

De technologie komt oorspronkelijk uit de professionele audiowereld en de telecom (denk aan 5G).

In soundbars is het de afgelopen vijf jaar enorm populair geworden. Merken als Sonos, Bose en Samsung gebruiken het om hun geluid slimmer te maken, zonder dat je extra speakers nodig hebt.

Waarom beamforming belangrijk is voor jouw woonkamer

Veel Nederlandse huizen hebben open woonkamers of lastige hoeken. Een standaard geluidsbron spuit geluid alle kanten op.

Dat betekent dat je geluid weerkaatst tegen de muur en dat je een wazige, onduidelijke klank krijgt.

Vooral dialogen worden soms onverstaanbaar. Beamforming stuurt het geluid rechtstreeks naar je oren, waardoor je helderheid wint. Een ander groot voordeel is dat je minder last hebt van je buren.

Omdat het geluid minder naar de zijkanten straalt, is er minder klankverlies door de wanden heen. Dat is fijn als je in een rijtjeshuis woont en ’s avonds nog een film wilt kijken zonder dat de buren klagen. Beamforming helpt ook bij het gelijkmatig vullen van de kamer. In plaats van dat je links harder hoort dan rechts, creëert de technologie een brede, stabiele geluidsbeeld. Dat is vooral handig als je met z’n tweetjes op de bank zit en beide wilt genieten van hetzelfde geluidsniveau.

Hoe beamforming werkt: de techniek achter de schermen

Elke soundbar met beamforming heeft een aantal microfoons aan de voorkant. Die meten hoe het geluid in je kamer terugkaatst.

De processor van de soundbar (meestal een krachtige chip van bijvoorbeeld Texas Instruments) berekent in realtime de afstanden en hoeken. Op basis daarvan past hij de timing van elke luidsprekerdriver aan. Stel je voor: de driver linksboven stuurt geluid 0,01 seconde eerder uit dan de driver rechtsonder.

Het geluid van beide drivers komt op exact hetzelfde moment bij je oren aan. Het geluid versterkt elkaar op die plek.

Tegelijkertijd zorgt een andere combinatie van drivers ervoor dat het geluid op de muur juist uit elkaar valt en verzwakt.

Bij high-end modellen zoals de Sonos Arc of de Bose Soundbar 900 zitten tientallen drivers. Deze zijn in een boog opgesteld. Door per seconde duizenden berekeningen te doen, sturen ze meerdere geluidsstralen tegelijk. Zo ontstaat een virtuele surround-ervaring zonder dat je achter speakers hoeft te plaatsen.

Sommige soundbars combineren beamforming met Dolby Atmos. Atmos voegt hoogte toe, zodat geluid van boven lijkt te komen.

Beamforming zorgt ervoor dat die hoogte-effecten niet weglekken, maar strak bij je blijven. Het resultaat: een helikopter die echt over je hoofd lijkt te vliegen.

Beamforming versus traditionele speakers

Een traditionele luidspreker is een open kegel. Het geluid verspreidt zich in een brede hoek.

Dat klinkt vaak warm en vol, maar het is moeilijk te sturen in een kleine kamer. Beamforming is preciezer. Het is als het verschil tussen een sproeikop die alles nat maakt en een tuinslang die een straal water stuurt. Met traditionele speakers heb je vaak een sweet spot: een plekje in de kamer waar het geluid perfect klinkt.

Zit je een meter opzij, verandert de klank. Beamforming verbreedt die sweet spot aanzienlijk.

Je kunt op verschillende plekken op de bank zitten en toch helder geluid horen.

Er is een nadeel: beamforming werkt het beste bij middelhoge en hoge frequenties (stemmen, cymbals). Lage tonen (bas) zijn lastiger te bundelen omdat die golven langer zijn. Daarom gebruiken merken vaak een aparte subwoofer of passen ze digitale verwerking toe om de bas te versterken zonder dat het geluid gaat vervormen.

Populaire beamforming soundbars in Nederland

Sonos Arc (€899)
De Sonos Arc is een van de bekendste beamforming soundbars.

Met 11 drivers en een gesofisticeerde Trueplay-kalibratie (via je telefoon) past hij zich aan je kamer aan. Ideaal voor wie een slim ecosysteem wil.

Werkt perfect met een Sonos-sub en surrounds. Bose Soundbar 900 (€799)
Bose staat bekend om dialooghelderheid. De 900 gebruikt twee arrays met drivers om geluid te bundelen. De PhaseGuide-technologie zorgt ervoor dat geluid van opzij lijkt te komen, zelfs als er geen speakers staan. Een topper voor wie veel series kijkt. Samsung HW-Q990C (€1.399)
Deze set komt met achterspeakers en een subwoofer.

De Q990C gebruikt beamforming om het geluid tussen voor- en achter speakers te verbinden.

Het resultaat is een 11.1.4-kanaals ervaring. Perfect voor Samsung TV-bezitters via Q-Symphony. JBL Bar 1000 (€899)
JBL combineert krachtige bas met de slimme Multibeam technologie.

De Bar 1000 heeft bovendien losse, oplaadbare achterspeakers. De technologie stuurt het geluid strak naar de luisteraar, terwijl de subwoofer voor de knal zorgt.

Een goede keuze voor actiefilms. Sony HT-A7000 (€1.199)
Sony gebruikt Vertical Surround Engine in combinatie met beamforming.

Met optionele achterspeakers (SA-RS5, €499) krijg je een echte 360-graden ervaring. De soundbar kalibreert zichzelf automatisch via een ingebouwde microfoon.

Prijsoverzicht beamforming soundbars

Let op: prijzen kunnen fluctueren. In Nederland zijn seizoensaanbiedingen rond Black Friday en rond de feestdagen vaak interessant.

Praktische tips voor optimaal gebruik

Plaats de soundbar recht voor je tv, op gelijke hoogte met je oren als je zit. Een soundbar die te laag staat (op de grond) of te hoog (in een kast) zal beamforming minder effectief laten werken.

Het geluid moet ongehinderd naar je toe kunnen. Gebruik de kalibratiefunctie van je soundbar. Sonos heeft Trueplay (via iPhone of Android), Bose heeft de ADAPTiQ-calibratie, en Sony maakt gebruik van Sound Field Management via de remote.

Dit duurt een paar minuten en zorgt ervoor dat de beamforming precies op jouw kamer is afgestemd.

Voeg indien mogelijk een subwoofer toe. Beamforming is vooral sterk bij hoge en mid-tonen. Een subwoofer neemt de lage tonen over, waardoor de soundbar zich volledig kan richten op het sturen van dialogen en effecten. Dit geeft een voller geluid zonder dat de soundbar overbelast raakt.

Experimenteer met de hoek van de soundbar. Sommige modellen hebben een lichte opwaartse kanteling.

Als je merkt dat het geluid te veel naar de muur straalt, probeer dan een kleine aanpassing. Gebruik geen geluidsabsorberende materialen direct voor de soundbar, maar wel op de tegenoverliggende muur om echo te verminderen. Houd rekening met je HDMI-poort.

Voor de beste beamforming-ervaring met Dolby Atmos heb je een eARC-poort nodig.

Controleer of je tv HDMI 2.1 ondersteunt. Bij oudere tv’s werkt optisch ook, maar dan beperk je de kwaliteit.

Conclusie: beamforming is een gamechanger

Beamforming is geen marketingtruc, maar een echte technologische verbetering. Het maakt je soundbar slimmer, zorgt voor helderder geluid en past zich aan je kamer aan.

Of je nu in een klein appartement in Amsterdam woont of in een grote woning in het Groene Hart, de technologie helpt om het geluid strak en vol te houden. Kies je voor een model van Sonos, Bose of Samsung, waarbij je profiteert van de innovatieve Acoustic Beam technologie, dan investeer je in een toekomstbestendig systeem. Combineer de soundbar met een subwoofer voor de beste ervaring. En vergeet niet: de beste beamforming is diegene die jij niet hoort, maar voelt. Het geluid komt gewoon naar je toe, zonder dat je er moeite voor hoeft te doen.