Kan een HDMI kabel zorgen voor wegvallend geluid op mijn soundbar?

Een soundbar die op het moment suprême stilvalt, het is net zoiets als popcorn die niet popt: enorm irritant. Je zit net lekker in een film, of je luistert naar je favoriete muziek, en dan plotseling... niets.

Of erger: een haperend, knetterend geluid dat elke sfeer verpest. Je hoofd gaat meteen draaien.

Is het de soundbar? De tv? Of ligt het aan die HDMI-kabel die je net hebt aangesloten? Goed nieuws: vaak is het inderdaad de HDMI-kabel die voor wegvallend geluid zorgt.

Maar het is niet altijd de kabel zelf. Soms is het de poort, de instellingen of de combinatie van apparaten.

In deze gids duiken we in de kabelkwestie. We kijken wat er precies gebeurt, waarom het gebeurt en hoe je het definitief oplost. Zo wordt dat wegvallende geluid weer het enige wat je hoort: de spanning van je film.

HDMI: de snelle route voor je geluid

Om te begrijpen waarom je geluid wegvalt, moet je eerst weten hoe een HDMI-kabel zijn werk doet.

Stel je een HDMI-kabel voor als een superbrede snelweg. Op deze snelweg rijden auto's met geluid (audio) en beeld (video) tegelijkertijd. Vroeger had je aparte kabels voor alles: een voor beeld, een voor geluid.

Tegenwoordig doet één HDMI-kabel het werk. Er zijn twee belangrijke types die je moet kennen voor je soundbar: HDMI ARC en HDMI eARC.

ARC staat voor Audio Return Channel. Dit is de speciale rijbaan op de snelweg waar geluid van je tv naar je soundbar terugrijdt.

Je sluit je soundbar aan op de ARC-poort van je tv en klaar is Kees. Je hoeft niet eens een extra kabel van je soundbar naar je tv te stoppen voor geluid. eARC is de nieuwere, bredere versie. Deze kan veel meer dataverkeer aan. Waar ARC maximaal 384 kbps aan kan, doet eARC rustig 37 Mbps.

Dat klinkt technisch, maar het betekent simpelweg dat je met eARC complexe geluidsformaten zoals Dolby Atmos en DTS:X kunt streamen zonder kwaliteitsverlies. Een HDMI 2.1 kabel is voor eARC aanbevolen, maar een goede HDMI 2.0 kabel werkt vaak ook. Het gaat erom dat zowel je tv als je soundbar en de kabel eARC ondersteunen.

Waarom je geluid plotseling stilvalt

Wegvallend geluid door een HDMI-kabel heeft een paar veelvoorkomende oorzaken. Het is bijna nooit zomaar "een kapotte kabel".

Meestal is het een kwestie van capaciteit of communicatie. De kabel kan de hoeveelheid data niet aan, of de apparaten kunnen het niet eens worden over de "taal" die ze spreken. De meest boosdoener is een HDMI-kabel van lage kwaliteit.

Veel goedkope kabels die je bij een bouwmarkt vindt, zijn officieel HDMI 1.4 kabels.

Die kunnen prima 4K beeld aan bij 30Hz, maar als je Dolby Atmos wilt streamen via eARC, moeten ze veel meer data verwerken. De kabel raakt overbelast en het geluid valt weg of begint te knetteren. Zelfs een "High Speed" kabel (HDMI 1.4) kan moeite hebben met 4K beeld bij 60Hz én geluid tegelijk. Een andere oorzaak is de handshake.

Klinkt gezellig, maar het is een technisch proces waarbij je tv, soundbar en bijvoorbeeld je Apple TV of PlayStation met elkaar praten. Ze moeten afspreken welk beeld- en geluidsformaat ze gebruiken (HDCP, EDID).

Soms loopt dit proces vast. De ene keer is het de schuld van de kabel die te lang is (boven de 5 meter wordt het onbetrouwbaar), de andere keer is het een bug in de software van je tv of soundbar. Vooral bij de combinatie van oude soundbars en nieuwe TV's gaat dit weleens mis.

Ook de HDMI-poort op je tv kan een beperking zijn. Niet alle HDMI-poorten op een tv zijn gelijk.

Vaak heeft alleen de poort met "ARC" of "eARC" de capaciteit voor hoogwaardig geluid. De andere poorten zijn vaak "normale" HDMI-ingangen die geen geluid terugsturen naar de soundbar. Sluit je je soundbar per ongeluk aan op de verkeerde poort, dan werkt het misschien prima voor beeld, maar blijft het geluid stil.

Hoe je wegvallend geluid definitief oplost

Gelukkig hoef je niet direct een nieuwe soundbar te kopen. Met een paar simpele stappen kun je het probleem meestal snel verhelpen.

Volg deze checklist om je geluidsprobleem te tackelen. 1. Check je kabel
De eerste stap is de meest voor de hand liggende: vervang de kabel. Koop een HDMI 2.1 kabel met het label "Ultra High Speed".

Deze kabels zijn gemaakt voor de zwaarste datastromen, inclusief 8K beeld en eARC.

Ze zijn niet duur meer; voor €10 tot €20 heb je een uitstekende kabel van merken als Cable Matters, Belkin of de eigen merken van Coolblue of Bol.com. Gooi die oude kabel die je ooit bij je printer kreeg dus maar in de prullenbak. 2. Gebruik de juiste poort
Kijk op de achterkant van je tv.

Zoek de poort die is gelabeld met ARC of eARC. Dit is vaak HDMI 2 of HDMI 3.

Sluit je soundbar hierop aan. Gebruik voor je gameconsole of Apple TV een van de andere HDMI-poorten.

Je tv stuurt het geluid van die andere apparaten namelijk automatisch via ARC naar je soundbar. 3. Zet CEC aan
CEC (Consumer Electronics Control) is een functie waarmee je met één afstandsbediening meerdere apparaten kunt bedienen. Het heet bij Samsung Anynet+, bij LG Simplink, bij Sony Bravia Sync en bij Philips EasyLink. Zet dit aan in de instellingen van je tv én je soundbar.

Dit helpt niet alleen als het geluid hapert bij Atmos-content, maar zorgt er ook voor dat je soundbar automatisch aangaat als je de tv aanzet. 4. Pas de geluidsinstellingen aan
Soms probeert je tv geluid te "verbeteren" wat juist problemen geeft.

Ga in het geluidsmenu van je tv naar "Geluidsuitvoer" of "Audio Output". Kies voor "ARC" of "eARC" en zet alles wat met "TV-luidsprekers" te maken heeft uit. Zet eventuele "Dolby Atmos" of "DTS" instellingen uit en test of het geluid stabiel is.

Merk je dat Dolby Atmos niet werkt? Schakel de opties dan één voor één weer in om de boosdoener te vinden. 5.

Firmware updaten
Fabrikanten brengen regelmatig updates uit om bugs op te lossen. Check de instellingen van je soundbar of er een update beschikbaar is via de app (bij Sonos, Bose, Samsung, LG, Sony). Doe hetzelfde voor je tv. Een update kan een probleem met de HDMI-handshake oplossen.

Het juiste materiaal: kabels en accessoires

Om HDMI-problemen te voorkomen, is het slim om vanaf het begin de juiste spullen te gebruiken.

Hieronder een overzicht van wat je nodig hebt, afhankelijk van je soundbar en budget. HDMI 2.1 Kabel (Ultra High Speed)
Dit is de gouden standaard. Deze kabels zijn getest op 48 Gbps en ondersteunen alles wat je nu en in de toekomst nodig hebt.

Ze zijn herkenbaar aan een blauwe connector en het label "Ultra High Speed".

• Prijsindicatie: €10 - €25 voor een kabel van 1 tot 2 meter. HDMI 2.0 Kabel (High Speed with Ethernet)
  

• Prijsindicatie: €5 - €15. HDMI Switch met ARC
  

Let wel op dat je er een koopt die ARC of eARC doorgeeft.

Goedkope switches blokkeren dit signaal vaak.

• Prijsindicatie: €30 - €70. HDMI Verlengkabel (Active)
  

• Prijsindicatie: €40 - €100, afhankelijk van de lengte.

Praktische tips om problemen te voorkomen

Nu je weet hoe het werkt, zijn er een paar gouden regels om je geluid stabiel te houden.

• Koop geen goedkope kabels van meer dan 5 meter. Lengte is de vijand van digitaal signaal. Blijf onder de 3 meter als het kan. Heb je meer lengte nodig? Ga voor een actieve kabel of verplaats je apparatuur.
• Gebruik niet de HDMI-kabel die bij je printer zat. Die kabels zijn vaak van lage kwaliteit (HDMI 1.0 of 1.2) en kunnen geen modern geluid aan. Koop een kabel die past bij je moderne apparatuur.
• Test je kabels. Als je een nieuwe kabel koopt, test hem dan meteen. Sluit alles aan en speel een scène met veel geluid af (bijvoorbeeld een trailer op YouTube). Als het geluid na 10 minuten niet is weggevallen, is de kabel goed.
• Vermijd knikken en buigen. HDMI-kabels zijn gevoelig. Een scherpe bocht kan de interne draden beschadigen. Zorg voor een soepele boog, vooral achter je tv die vaak vlak tegen de muur staat.
• Check de audioformaten. In de instellingen van je tv kun je soms kiezen uit PCM, Dolby Digital en Dolby Atmos. PCM is het meest stabiel, maar geeft geen surround. Dolby Atmos geeft het beste geluid, maar vraagt meer van je kabel. Test welke instelling stabiel blijft.

Deze tips helpen je om toekomstige frustraties te voorkomen. Met deze kennis en tips ben je de baas over je eigen geluid. Wegvallend geluid door een HDMI-kabel is verleden tijd. Je soundbar levert voortaan wat hij belooft: een rijk, stabiel geluid dat je meesleept in elk verhaal. Nu alleen nog popcorn regelen.