Wat is Dolby AC-4 en verschilt het van Dolby Atmos?

Je kent het wel: je zit een spannende film te kijken en de acteurs mommelen alsof ze door een kussenspreker praten.

Het geluid van je splinternieuwe flatscreen-tv is gewoon niet goed genoeg. Daarom kijk je naar een soundbar.

Maar dan kom je termen als Dolby Atmos en Dolby AC-4 tegen. Wat is dat? En welke heb je nodig? Dit is wat je echt moet weten over Dolby AC-4 en hoe het verschilt van Dolby Atmos.

Wat is Dolby AC-4 eigenlijk?

Stel je Dolby AC-4 voor als een superslimme verpakker voor geluid. Het is een audioformaat dat geluid op een hele efficiënte manier verpakt en verzendt, speciaal ontworpen voor digitale uitzendingen.

In Nederland gebruiken providers zoals KPN en Ziggo dit formaat steeds vaker om surround geluid via de antenne of internet TV naar je woonkamer te brengen. Het is de opvolger van het ouderwetse Dolby Digital (AC-3). De kracht van AC-4 zit 'm in de flexibiliteit.

Het kan niet alleen 5.1 surround geluid leveren, maar ook objectgebaseerd geluid, wat betekent dat het geluid specifieke plekken in je kamer kan aanwijzen. Dit is hetzelfde idee als Dolby Atmos, maar dan in een jasje dat geschikt is voor lineaire uitzendingen. Het is een technologie die onder de motorkap werkt, bedoeld om zenders in staat te stellen meer en beter geluid te sturen zonder al te veel bandbreedte te verspillen.

AC-4 versus Atmos: het verschil in één zin

Het grootste verschil is dit: Dolby AC-4 is een transportformaat en Dolby Atmos is een geluidservaring.

Denk aan een envelop en de brief erin. AC-4 is de envelop die het geluid van de zender naar je soundbar brengt. Atmos is de inhoud van die envelop: de driedimensionale geluidservaring die je boven je hoofd en om je heen voelt.

Een provider stuurt het signaal naar je tv met AC-4. Als je tv en soundbar dit ondersteunen, kan die envelop een Dolby Atmos signaal bevatten.

Waarom dit voor jouw soundbar belangrijk is

Je soundbar ontcijfert de envelop (AC-4) en speelt de inhoud (Atmos) af.

Je kunt dus geen Atmos hebben zonder een formaat dat het transporteert, en in de toekomst zal AC-4 steeds vaker de Atmos-inhoud leveren via je normale tv-signaal. De meeste moderne soundbars van merken als Sonos, Bose, Samsung en LG ondersteunen Dolby Atmos via streaming apps zoals Netflix en Disney+. Sommige nieuwe modellen bieden zelfs ondersteuning voor Dolby Atmos FlexConnect voor draadloze speakers. Ze gebruiken dan meestal Dolby Digital Plus als transportformaat via de HDMI eARC verbinding. AC-4 is de nieuwe standaard voor lineaire uitzendingen via de ether, kabel of satelliet.

Dit betekent dat je straks ook via de normale tv-kanalen (zoals NPO, RTL of SBS) driedimensionaal geluid kunt horen, mits je apparatuur het aankan. Voor jouw aankoopbeslissing betekent dit: een soundbar die Dolby Atmos aankan, is klaar voor de toekomst. Benieuwd naar andere technieken? Lees ook hoe Dolby Headphone werkt via een soundbar.

Zorg dat je een model kiest met HDMI eARC aansluiting. Alleen via die poort kan je soundbar het hoogwaardige geluid van je tv ontvangen. Merken als Sony (HT-A7000), JBL (Bar 1000) en Samsung (HW-Q990C) zijn hier perfect voor. Zij kunnen de Atmos-ervaring aan, en zullen dus ook kunnen profiteren als providers AC-4 met Atmos inhoud gaan uitzenden.

Wat je nodig hebt om AC-4 en Atmos te horen

Om optimaal te genieten van deze technologieën, heb je een specifieke set apparaten nodig.

1. Een compatibele soundbar: Zoek naar specificaties die Dolby Atmos vermelden. Populaire modellen in Nederland zijn de Sonos Arc (rond €900), de Bose Soundbar 900 (rond €900) en de Samsung HW-Q800C (rond €600). Deze hebben de benodigde audio-decoders.
2. Een tv met HDMI eARC: De verbinding tussen je tv en soundbar is cruciaal. Gebruik een HDMI-kabel die in de eARC-poort op beide apparaten past. Dit is meestal de HDMI-poort nummer 2 of 3 op je tv. eARC zorgt ervoor dat het ongecomprimeerde geluid, inclusief Atmos, wordt doorgestuurd.
3. Een bron die het ondersteunt: Voor AC-4 is dit je tv-aanbieder (KPN, Ziggo, Canal Digitaal). Voor Atmos via streaming is dit de app op je smart-tv of een externe speler zoals Apple TV 4K of Nvidia Shield.

Het is niet ingewikkeld, maar het zijn wel essentiële vereistes. Zonder deze onderdelen zal het geluid niet klinken zoals de bedoeling is.

De praktijk: wat hoor je nu echt?

Heb je dit allemaal? Dan ben je klaar. Je soundbar zal automatisch detecteren welk signaal binnenkomt en het juiste geluidsprofiel toepassen. Je hoeft verder niets in te stellen.

AC-4 zorgt voor zuiverder en helderder geluid bij lineaire uitzendingen. Zelfs als je geen Atmos-soundbar hebt, klinkt een AC-4 signaal beter dan het oude Dolby Digital.

Spraak is duidelijker, en achtergrondgeluiden zijn minder schel. Het is een directe verbetering voor je dagelijkse tv-kijken. Atmos voegt daar de dimensie aan toe.

Je hoort een vliegtuig overvliegen, niet alleen links en rechts, maar echt van voren naar achteren en boven je hoofd. Bij een soundbar met aparte achterspeakers (zoals de JBL Bar 1000 of Sonos Arc met Era 300's) wordt dit effect nog intenser. Het voelt alsof je in de actie zit, niet alleen ernaar kijkt.

Praktische tips voor de beste geluidsbeleving

Je hoeft geen technicus te zijn om het maximale uit je setup te halen. Een paar simpele aanpassingen maken een wereld van verschil.

• Controleer je HDMI-kabel: Gebruik een kabel die geschikt is voor HDMI 2.1. Goedkope of oude kabels kunnen de enorme datastroom van Atmos niet aan, waardoor het geluid hapert of overschakelt naar stereo. Een kabel van €15 tot €20 van een merk als Belkin of Supra is voldoende.
• Check je instellingen: Ga in het menu van je tv naar het geluidsdeel. Zet de output op 'Passthrough' of 'Buitensporig'. Dit zorgt ervoor dat de tv het geluid ongemoeid naar de soundbar stuurt en niet zelf gaat proberen te decoderen. Ook moet je bij je provider controleren of het geluid op 'Dolby Digital' of 'Dolby Atmos' staat (indien beschikbaar).
• Plaatsing is alles: Voor Atmos heb je ruimte nodig. Zet de soundbar niet direct tegen de muur, maar laat een paar centimeter speling. Als je achterspeakers gebruikt, zet die dan op ooghoogte of iets hoger, gericht naar je luisterplek. Voor de beste ervaring met AC-4 uitzendingen is een stabiele internetverbinding voor je tv-apparaat handig, vooral bij IPTV.
• Maak gebruik van kalibratie: Veel soundbars van Samsung, Sony en LG hebben een ingebouwde microfoon. Via een app (SmartThings, Music Center, Sony Music Center) meet de soundbar je kamer en past het geluid daarop aan. Doe dit! Het duurt twee minuten en het resultaat is een veel evenwichtiger geluid, speciaal afgestemd op jouw woonkamer.

Volg deze stappen om zeker te weten dat je niets mist. Met deze kennis weet je precies wat Dolby AC-4 en Dolby Atmos doen en hoe ze samenwerken. Kies een soundbar met HDMI eARC en Atmos-ondersteuning, en je bent klaar voor de toekomst van tv-geluid. Vanaf nu hoor je elk detail, of je nu naar een spannende serie kijkt of naar het nieuws luistert.