Wat is Dolby Atmos over Bluetooth en is het echt mogelijk?

Je koopt een prachtige nieuwe soundbar, ziet 'Dolby Atmos' op de doos staan en je hoofd gaat meteen spoken. Diepte, geluid dat van boven komt, bioscoopgeluid in je woonkamer.

Maar dan lees je de kleine lettertjes: "Dolby Atmos via Bluetooth". Even gaat er een alarmbel af. Kan dat wel? Werkt dat echt?

Je wilt natuurlijk niet €800 uitgeven aan een Sony HT-A7000 of een Bose Soundbar 900 om erachter te komen dat het gewoon geluid via een ouderwetse stereo-kabeltje klinkt. Laten we dit even rustig uitpluizen, zonder ingewikkelde technische praat.

Wat is Dolby Atmos eigenlijk?

Stel je voor dat je in de bioscoop zit. Er vliegt een helikopter over je hoofd.

Je hoort het geluid niet alleen links en rechts, maar het lijkt ook echt boven je te komen. Dat is Dolby Atmos in een notendop. Het is een audioformaat dat geluiden als objecten behandelt. In plaats van simpelweg 'geluid uit de linkerbox', stuurt het een geluidsfragment naar een exacte plek in de kamer, inclusief boven je.

Je soundbar probeert dit te bereiken door twee dingen te doen. Ten eerste gebruikt hij speciale speakers die naar boven schieten.

Het geluid kaatst tegen het plafond en komt bij jou terug als 'galm van boven'.

Ten tweede gebruikt hij digitale trucjes, psychoakoestiek, om die illusie te versterken. De combinatie van die opwaartse speakers en slimme software zorgt voor die driedimensionale geluidservaring. Het is de reden waarom je een soundbar met Atmos koopt, in plaats van een simpele 2.1 set.

De harde waarheid over Bluetooth en Atmos

En nu het grote antwoord: Nee, je kunt geen echt Dolby Atmos signaal verzenden via een standaard Bluetooth-verbinding.

Dat klinkt teleurstellend, maar het is een feit. Bluetooth is een technologie die ooit is bedacht voor het draadloos streamen van muziek vanaf je telefoon naar een koptelefoon of speaker. De bandbreedte is beperkt. Een echt Dolby Atmos-signaal (de versie met objecten en metadata) is veel complexer en vraagt veel meer data.

Daarom zit er een limiet aan wat Bluetooth aan kan. Meestal blijft het steken bij standaard stereo (2.0) of soms een zwaar gecomprimeerde versie van 5.1 surround.

De specifieke 'hoogte-informatie' die nodig is voor de 3D-effecten gaat verloren. Als je enkel via Bluetooth verbonden bent, krijg je dus geen echte Atmos-ervaring.

Stel je Bluetooth voor als een smalle buis. Je kunt er water doorsturen, maar geen gigantische stroom aan data. Dolby Atmos is die gigantische stroom.

Hoe je het wél voor elkaar krijgt

Gelukkig is er een makkelijke oplossing. De meeste soundbars met Dolby Atmos hebben een veel betere manier om dat rijke geluid te ontvangen, bijvoorbeeld via HDMI of de nieuwe Dolby Atmos FlexConnect technologie.

Kijk naar de aansluitingen aan de achterkant van je soundbar. Je zult bijna altijd een poort zien met 'HDMI eARC' of 'HDMI ARC'. Deze kabel is je beste vriend.

Sluit je soundbar aan op de eARC-poort van je televisie (meestal poort 3 of 4). Als je een Apple TV 4K, Nvidia Shield of een moderne gameconsole hebt, sluit die dan rechtstreeks aan op de soundbar.

Zo omzeil je de beperkingen van je TV en Bluetooth. Het signaal gaat rechtstreeks van de bron naar de soundbar.

De uitzondering: LC3+ codec

Dat is de manier waarop Dolby Atmos ontworpen is om te werken. Er is een kleine kentering op komst. Er bestaat een nieuwe Bluetooth-codec genaamd LC3+. Dit is de technologie die nodig is voor 'LE Audio'.

Dit is de opvolger van het huidige Bluetooth. Enkele high-end fabrikanten zoals Sennheiser (Ambeo) en Samsung (Q990D) beginnen dit te ondersteunen.

Dit is de enige manier om Atmos (of iets wat er heel dicht bij in de buurt komt) draadloos via Bluetooth te versturen. Maar let op: je hebt dan wel een extreem moderne telefoon en soundbar nodig. Voor 99% van de mensen is dit nog niet relevant.

Prijzen en modellen die dit waarmaken

Het maakt niet uit of je €200 of €2000 uitgeeft; de regel blijft hetzelfde: gebruik HDMI voor Atmos. Toch zit er een wereld van verschil in hoe goed de soundbar diepte kan creëren. Hier zijn drie opties die perfect werken met de juiste aansluiting.

• Budget: Philips TAB8305 (rond €250)
  Een betaalbare instapper. Deze heeft een HDMI eARC aansluiting. Sluit hem aan op je TV en stream Netflix via de app op je TV. De soundbar haalt het Atmos-signaal op en gebruikt zijn opwaartse speakers. Simpel, effectief, en geen Bluetooth-trucjes nodig.
• Middenmoot: Samsung HW-Q800C (rond €600)
  Een topper in deze prijsklasse. Heeft een bijbehorende subwoofer en gebruikt 'SpaceFit Sound' om je kamer te meten. Sluit hem aan via HDMI eARC en je krijgt een volwaardige Atmos-ervaring vanuit je Samsung TV of Apple TV. Bluetooth gebruik je hier puur voor het streamen van Spotify muziek, niet voor films.
• Premium: Sonos Arc Ultra (rond €1000)
  De koning van het geluid. Sonos is heel duidelijk: Atmos streamen gaat via WiFi of HDMI. De Bluetooth-functie op de Arc Ultra is er alleen om hem makkelijker te maken instellen via de app, niet om audio mee te streamen. De diepte en de hoogte die deze speaker via HDMI produceert zijn fenomenaal.

Praktische tips om het maximale uit je setup te halen

Wil je echt het gevoel hebben dat je in de jungle zit of in een ruimteschip? Volg dan deze simpele stappen.

1. Check je TV-poort. Ga naar de instellingen van je TV en zoek naar 'HDMI-uitgang' of 'Audio-uitgang'. Zet deze op 'eARC' of 'ARC'. Zet ook 'CEC' aan, zodat je met één afstandsbediening alles kunt besturen.
2. Koop de juiste kabel. Een gewone HDMI-kabel werkt vaak, maar voor de allerbeste kwaliteit (en zekerheid) koop je een 'HDMI 2.1' kabel. Die is goedkoop en garandeert dat er geen data verloren gaat.
3. Gebruik de juiste streamingsdienst. Niet elke film op Netflix of Disney+ heeft Dolby Atmos. Zoek specifiek naar het Atmos-logo bij de filmbeschrijving. Op Spotify werkt Atmos overigens niet; daar heb je Apple Music of Tidal voor nodig.
4. Vergeet Bluetooth voor film. Gebruik Bluetooth alleen voor het snel even opzetten van een playlistje vanaf de bank. Voor films en series: altijd de kabel. Dan weet je zeker dat je de diepte en hoogte hoort waar je voor betaald hebt.

Je hoeft geen technicus te zijn, je moet alleen even weten waar je op moet letten.

Kortom: Dolby Atmos via Bluetooth is helaas een fabeltje voor de meeste toestellen. De technologie is er nog niet klaar voor. Maar met één HDMI-kabel en een beetje aandacht bij het aansluiten, haal je die meeslepende audio-ervaring in je woonkamer. En dat is wat telt.