Wat is ambisonics audio en kan een soundbar dit weergeven?

Wat is ambisonics audio?

Stel je voor dat je midden in een kamer staat met een microfoon die alles om je heen opneemt: boven, onder, links, rechts, voor en achter. Ambisonics doet precies dat, maar dan digitaal.

Het is een complete, driedimensionale geluidsopname die alle richtingen vastlegt in één enkel bestand.

In plaats van geluid simpelweg in kanalen te stoppen (zoals links, rechts, midden), bewaart ambisonics de volledige klankomgeving. Je kunt het later opnieuw "afspelen" vanuit elke gewenste hoek. Voor de gewone luisteraar klinkt het ingewikkeld, maar het idee is simpel: het is een flexibele manier om ruimtelijk geluid te maken.

Denk aan een concertopname waarbij je later kunt kiezen of je vooraan staat of achterin, zonder dat je nieuwe opnames nodig hebt. Ambisonics wordt vooral gebruikt in VR, 360° video's en professionele filmproducties.

Waarom is dit relevant voor soundbars Omdat steeds meer soundbars beweren "3D-geluid" of "ruimtelijk audio" te bieden. Ambisonics is een specifieke techniek die sommige systemen kunnen verwerken, maar niet elke soundbar is er even goed in. Laten we kijken hoe dit werkt en wat je kunt verwachten.

Hoe werkt ambisonics en wat betekent dit voor je soundbar?

Ambisonics wordt opgenomen met een speciale microfoon die meerdere capsules heeft (vaak vier of meer). Die capsules vangen geluid van alle kanten op en combineren het tot een enkele audio-stroom.

Later, bij het afspelen, wordt deze stroom "gedecodeerd" naar de beschikbare luidsprekers.

Dit proces heet "ambisonic decoding". De kracht van ambisonics zit in de flexibiliteit. Je kunt het afspelen via stereo, 5.1, 7.1 of zelfs Dolby Atmos-systemen.

Het systeem past zich aan de beschikbare luidsprekers aan. Voor soundbars is dit interessant: een soundbar met meerdere drivers kan ambisonics gedeeltelijk nabootsen, maar heeft beperkingen omdat het geen aparte achter- of zijluidsprekers heeft. De meeste consumenten soundbars ondersteunen geen native ambisonics. Wel bieden ze vergelijkbare effecten via technieken zoals Dolby Atmos of DTS:X.

Deze formaten gebruiken objectgebaseerd geluid (zoals een vogel die overvliegt) in plaats van vaste kanalen.

Ambisonics is breder en meer omvattend, maar voor films en muziek thuis is Dolby Atmos vaak voldoende. Wil je ambisonics echt ervaren?

Dan heb je meerdere luidsprekers nodig, niet alleen een soundbar. Een soundbar kan een deel van de ervaring bieden, vooral als hij beschikt over up-firing drivers (voor geluid dat van het plafond kaatst). Maar voor volledige 360°-dekking zijn aparte surround-luidsprekers nodig.

Kan een soundbar ambisonics weergeven?

Ja, maar met beperkingen. Een soundbar kan ambisonics-audio verwerken en afspelen, maar het resultaat is minder indrukwekkend dan met een volledig surround-systeem.

De reden is simpel: ambisonics vereist meerdere luidsprekers die op verschillende plekken in de kamer staan. Een soundbar beperkt zich tot één lijn voor de tv. Toch zijn er specifieke soundbars die Ambisonic B-format weergeven of vergelijkbare ervaringen bieden.

Modellen met Dolby Atmos-ondersteuning, zoals de Sonos Arc of Samsung HW-Q990C, gebruiken up-firing drivers en virtuele surround-technologie om geluid boven en naast je te projecteren.

Dit is geen echte ambisonics, maar het komt dichtbij voor films en games. Wil je ambisonics voor muziek of VR? Dan is een soundbar niet de beste keuze. Professionele ambisonics-playbacks vereisen speciale software en meerdere luidsprekers.

Voor de meeste consumenten is Dolby Atmos of DTS:X op een soundbar een praktisch alternatief. Let op: niet alle soundbars ondersteunen Dolby Atmos.

Controleer of je soundbar HDMI eARC heeft en compatibel is met Dolby Atmos-bronnen, zoals Netflix of Disney+. Zonder dit kun je geen ruimtelijk geluid ervaren.

Prijzen en modellen: wat kun je verwachten?

De markt biedt verschillende soundbars die geschikt zijn voor 3D-geluid, inclusief elementen die lijken op ambisonics. Hier een overzicht van populaire modellen in Nederland, met prijzen vanaf september 2024:

• Sonos Arc (€899): Premium soundbar met Dolby Atmos, 11 drivers en up-firing speakers. Uitstekend voor films, maar geen native ambisonics. Ideaal voor Sonos-ecosysteem.
• Samsung HW-Q990C (€1.200): Compleet 11.1.4-systeem met achterluidsprekers. Nabij ambisonics-ervaring door volledige surround-dekking. Beste voor grote kamers.
• Bose Soundbar 900 (€799): Dolby Atmos met virtuele surround. Sterke dialooghelderheid, maar minder indrukwekkend voor 3D-effecten dan Samsung.
• LG S95QR (€1.000): 9.1.5-systeem met aparte sub en achterluidsprekers. Goede prijs-kwaliteit voor Dolby Atmos.
• Sony HT-A7000 (€1.000): 7.1.2-kanaals met Dolby Atmos. Werkt goed met Sony-tv's, maar achterluidsprekers zijn optioneel (extra kosten).
• Budget opties: Denk aan de Philips TAB8305 (€250) of JBL Bar 500 (€400). Deze ondersteunen Dolby Digital, maar geen volledig Atmos of ambisonics. Geschikt voor basis-3D-effecten via virtuele surround.

Prijzen variëren per winkel en aanbieding. Premium modellen bieden de beste 3D-ervaring, maar mid-range opties zijn vaak voldoende voor de meeste huishoudens.

Voor ambisonics-specifieke toepassingen (zoals VR) moet je kijken naar professionele systemen, die vaak boven de €2.000 liggen.

Praktische tips: kies en gebruik de juiste soundbar

Wil je een soundbar die zo dicht mogelijk bij ambisonics komt? Focus op Dolby Atmos-modellen met HDMI eARC en ontdek hoe HDR audio de geluidservaring beïnvloedt.

Zorg dat je tv compatibel is (meeste moderne tv's van Samsung, LG, Sony en Philips wel).

Sluit de soundbar aan op de eARC-poort en activeer Atmos in de tv-instellingen. Kies de juiste kamer, zeker bij soundbars met multi-room ondersteuning. Ambisonics-achtig geluid werkt beter in een symmetrische ruimte zonder te veel meubels die geluid blokkeren.

Plaats de soundbar centraal onder de tv, en voeg indien mogelijk aparte achterluidsprekers toe voor een meer meeslepende ervaring. Test verschillende bronnen.

Streamingdiensten zoals Netflix, Amazon Prime en Disney+ bieden veel Dolby Atmos-content. Games op PlayStation 5 of Xbox Series X ondersteunen ook 3D-audio. Gebruik een demo of trial om het verschil te horen tussen stereo en ruimtelijk geluid. Begin met een mid-range model als je budget beperkt is.

De JBL Bar 500 (€400) of Samsung HW-Q800C (€500) bieden goede 3D-effecten zonder de hoofdprijs.

Upgrade later met een subwoofer of achterluidsprekers voor meer impact. Onthoud: echte ambisonics vereist meer dan een soundbar. Maar voor dagelijks gebruik biedt een Dolby Atmos-soundbar een fantastische, praktische ervaring. Kies wat bij je past en geniet van beter geluid!