Wat is DTS:X en waarom is het de concurrent van Dolby Atmos?

Je koopt een nieuwe soundbar, ziet de termen Dolby Atmos en DTS:X voorbijkomen en denkt: wat is nu eigenlijk het verschil

Waarom lijken ze zo op elkaar en welke moet je hebben? In deze gids leg ik je in gewone taal uit wat DTS:X is, waarom het de belangrijkste concurrent van Dolby Atmos is, en hoe je de juiste keuze maakt voor jouw woonkamer.

Wat is DTS:X precies?

DTS:X is een audioformaat voor surround sound, net als Dolby Atmos. Het zorgt ervoor dat geluid driedimensionaal om je heen beweegt.

Waar je bij een standaard stereo of 5.1-opstelling geluid vooral van links naar rechts hoort, komen bij DTS:X geluiden ook van boven, van opzij en van achteren.

Denk aan een vliegtuig dat over je hoofd vliegt, regen die op het dak lijkt te vallen, of een personage dat fluisterend vanuit de hoek van de kamer spreekt. Het grote verschil met oudere surroundformaten zoals Dolby Digital of DTS-HD is dat DTS:X geen vaste luidsprekerindeling vereist. Vroeger had je een vaste 5.1- of 7.1-opstelling nodig.

Met DTS:X werkt elke combinatie van speakers. Of je nu een soundbar met twee of vijf speakers hebt, of een uitgebreide set met achterspeakers en een subwoofer: DTS:X past het geluid automatisch aan jouw opstelling aan. Dit heet objectgebaseerd geluid. Het geluidsbestand bevat geen vaste kanaalinfo, maar data over waar elk geluid op dat moment moet klinken.

Je soundbar of receiver berekent vervolgens hoe dat klinkt op jouw specifieke luidsprekeropstelling.

Waarom is dat belangrijk voor jou? Omdat je met DTS:X geen perfecte, symmetrische kamer nodig hebt.

Een soundbar die in een ongelijke woonkamer staat, kan toch een overtuigend 3D-geluid produceren. Het is een flexibel systeem dat rekening houdt met de realiteit van je huiskamer.

Waarom is DTS:X de concurrent van Dolby Atmos?

DTS:X en Dolby Atmos doen hetzelfde: ze bieden driedimensionaal geluid via objectgebaseerde technologie Het zijn concurrenten omdat ze allebei een plek willen veroveren in je home cinema-opstelling.

De meeste films en series worden in Dolby Atmos uitgebracht, maar DTS:X is een vaste waarde in de filmwereld, vooral bij grote blockbusters en IMAX-films.

Waar Dolby Atmos de markt domineert in streamingdiensten zoals Netflix en Disney+, vind je DTS:X vaak op 4K Blu-ray discs en in gaming. De strijd gaat niet alleen om techniek, maar ook om licenties en compatibiliteit. Dolby Atmos is vaker ingebouwd in smart TV’s en streaming-apps, terwijl DTS:X meer focust op high-end home cinema en gamingconsoles.

Voor jou als koper betekent dit: je moet kiezen welk formaat jouw apparaten ondersteunen. Niet elke soundbar ondersteunt beide. Sommige budgetmodellen hebben alleen Dolby Digital, terwijl mid-range en premium soundbars vaak zowel Dolby Atmos als DTS:X aan kunnen. Een praktisch verschil: Dolby Atmos maakt vaak gebruik van “up-firing” speakers (speakers die geluid tegen het plafond kaatsen) om hoogte-effecten te creëren.

DTS:X werkt ook met gewone speakers en kan hoogte-effecten simuleren via algoritmen.

Dit maakt DTS:X flexibeler in ruimtes met lage plafonds of ongunstige akoestiek. Voor jou betekent dit dat DTS:X soms beter werkt in een typische Nederlandse woonkamer met een standaard plafondhoogte van 2,60 meter.

Hoe werkt DTS:X in je soundbar?

Als je een soundbar koopt die DTS:X ondersteunt, let dan op de aansluitingen.

Je hebt HDMI eARC nodig om DTS:X in hoge kwaliteit door te geven van je tv naar de soundbar. HDMI eARC (Enhanced Audio Return Channel) is de opvolger van HDMI ARC en ondersteunt ongecomprimeerde audio, inclusief DTS:X en Dolby Atmos.

Gebruik een HDMI-kabel die op de eARC-poort van je tv en soundbar is aangesloten. Veel moderne tv’s van Samsung, LG en Sony hebben deze poort. Optisch (Toslink) is geen optie voor DTS:X. Deze kabel ondersteunt maximaal 5.1-kanaals audio en geen objectgebaseerde formaten.

Wil je DTS:X, dan moet je HDMI gebruiken. Ook coaxiaal digitale aansluitingen zijn niet geschikt.

Voor de beste ervaring kies je een soundbar met HDMI eARC, zoals de Sonos Arc Ultra, Samsung HW-Q990C of Sony HT-A7000. Deze modellen halen het maximale uit DTS:X en Dolby Atmos. Een ander belangrijk aspect is kalibratie.

Sommige soundbars, zoals de Sennheiser Ambeo Max, hebben ingebouwde kalibratiemicrofoons die de akoestiek van je kamer meten en het geluid daarop afstemmen. Dit zorgt ervoor dat DTS:X optimaal klinkt, ongeacht de vorm van je kamer. Andere soundbars, zoals de JBL Bar 1000, gebruiken een vaste indeling maar bieden toch een indrukwekkende 3D-ervaring door slimme DSP (digitale signaalverwerking).

Prijzen en modellen: wat kun je verwachten?

DTS:X is vooral te vinden in mid-range en premium soundbars. Budgetmodellen onder de €150 hebben vaak alleen stereo of basis 2.1-geluid en ondersteunen geen DTS:X.

In de prijsklasse €150-400 vind je soundbars met Dolby Digital en soms DTS-HD, maar zelden DTS:X. Vanaf €400 begint de echte 3D-ervaring. Mid-range (€400-700):

• Samsung HW-Q800C: €450-550. Ondersteunt Dolby Atmos en DTS:X, inclusief subwoofer.

HDMI eARC, Adaptive Sound, geschikt voor Samsung TV’s.

• Sony HT-A3000: €500-600.

Dolby Atmos en DTS:X, 360 Reality Audio, HDMI eARC. Werkt goed met Sony TV’s, maar ook universeel.

• LG S80QY: €400-500. Dolby Atmos en DTS:X, HDMI eARC, inclusief subwoofer. Ideaal voor LG TV-bezitters.

Premium (€700-1.500+):

• Samsung HW-Q990C: €1.200-1.500. 11.1.4-kanaals, inclusief achterspeakers en subwoofer.

Volledige ondersteuning voor Dolby Atmos en DTS:X. Een van de beste complete systemen.

• Sony HT-A7000: €1.000-1.300. 7.1.2-kanaals, Dolby Atmos en DTS:X, optionele achterspeakers.

Uitstekend voor muziek en films.

• Sennheiser Ambeo Max: €2.000-2.500. High-end soundbar met 15 drivers, volledige DTS:X en Dolby Atmos ondersteuning.

Geen aparte subwoofer nodig, maar wel forse investering.

• Denon Home 550: €600-700. Compacte soundbar met Dolby Atmos en DTS:X, HDMI eARC, geschikt voor kleine kamers. Budgetalternatieven zonder DTS:X:
  
• Philips TAB6305: €150-200. 2.1-kanaals, Dolby Digital, geen DTS:X.

Goed voor basisverbetering.

• JBL Bar 2.1: €200-250. Krachtig geluid, maar alleen Dolby Digital. Geen DTS:X.
  
• Yamaha YAS-209: €250-300. Dolby Digital of de Plus-variant, DTS-HD, geen DTS:X. Wel goede prijs-kwaliteit.

Praktische tips: kies je voor DTS:X of Dolby Atmos?

1. Check je bronnen. Kijk je vooral via Netflix, Disney+ of Videoland? Dan is Dolby Atmos voldoende.

Deze diensten gebruiken zelden DTS:X. Koop je 4K Blu-ray discs of game je op PlayStation 5/Xbox Series X?

Dan komt DTS:X vaker voor. Kies een soundbar die beide ondersteunt, zoals de Samsung HW-Q990C of Sony HT-A7000. 2. Kijk naar je aansluitingen. Zorg dat je tv HDMI eARC heeft.

Check de handleiding van je tv. Heb je alleen HDMI ARC? Dan kun je geen DTS:X of Dolby Atmos in volle kwaliteit gebruiken. Overweeg dan een soundbar met optische ingang, maar weet dat je beperkt bent tot 5.1-geluid.

3. Meet je kamer. Heb je een lage plafond (minder dan 2,50 meter)?

Dan werken up-firing speakers minder goed. Kies voor een soundbar die hoogte-effecten via DSP simuleert, zoals DTS:X vaak doet.

Voor grote, open kamers is een set met aparte achterspeakers, zoals de Samsung HW-Q990C, beter. 4. Let op licenties. Niet alle merken ondersteunen DTS:X. Sonos (Ray, Beam Gen 2, Arc) ondersteunt Dolby Atmos, maar geen DTS:X.

Bose (Soundbar 600, 900) ondersteunt Dolby Atmos, maar beperkt DTS:X. Samsung en Sony zijn het meest flexibel, terwijl JBL vaak kiest voor Harman MultiBeam in plaats van Atmos.

5. Probeer het uit. Koop bij een winkel als Coolblue of Bol.com die een retourbeleid heeft. Test de soundbar met een film die DTS:X gebruikt, zoals een IMAX-uitgave op 4K Blu-ray. Luister of het geluid echt om je heen beweegt en of dialogen helder blijven. Een goede soundbar moet niet alleen indrukwekkend zijn, maar ook verstaanbaar.

Conclusie: DTS:X of Dolby Atmos?

DTS:X en Dolby Atmos zijn beide uitstekende formaten voor driedimensionaal geluid. Hoewel het verschil tussen deze audiotechnieken soms subtiel is, is Dolby Atmos breder beschikbaar in streaming, terwijl DTS:X sterker is in gaming en high-end home cinema.

Voor de meeste Nederlandse consumenten is Dolby Atmos voldoende, maar als je een filmfanaat bent die regelmatig 4K Blu-ray’s kijkt, is DTS:X een waardevolle toevoeging. Kies een soundbar die beide ondersteunt als je zeker wilt zijn. De Samsung HW-Q990C (€1.200-1.500) en Sony HT-A7000 (€1.000-1.300) zijn topkeuzes. Voor een kleiner budget is de Samsung HW-Q800C (€450-550) een slimme middenweg.

Onthoud: HDMI eARC is essentieel, en een soundbar met kalibratie zorgt voor het beste geluid in jouw specifieke kamer. Heb je nog vragen over welke soundbar bij jouw tv past?

Of wil je weten hoe je DTS:X instelt? Laat het me weten in de reacties.

Ik help je graag verder.