Wat is eARC bandwidth en welke formaten passen er doorheen?

Je staat in de winkel of bladert online en ziet termen als 'eARC', 'HDMI 2.1' en 'bandbreedte'.

Het voelt als technisch geneuzel, maar het is het verschil tussen een soundbar die gewoon geluid geeft en een die je meesleept in een bioscoopervaring. eARC is de super-snelweg voor audio. Zonder die snelweg kunnen de nieuwste, rijkste geluidsformaten niet bij je soundbar komen. Dit is wat je moet weten om je investering niet te verspillen.

Wat is eARC eigenlijk?

Stel je HDMI voor als een pijpleiding. De oude versie, ARC (Audio Return Channel), was een smalle buis.

Die kon geluid van je tv naar je soundbar sturen, maar had een maximum.

Het was prima voor basisgeluid en zelfs voor 5.1 surround, maar de nieuwste formaten? Daar bleef de pijpleiding verstopt raken. eARC (Enhanced Audio Return Channel) is de verbrede, supersnelle versie. Het maakt deel uit van de HDMI 2.1 standaard.

De kern van het verhaal is bandbreedte. eARC heeft een gigantische capaciteit van maximaal 37 megabit per seconde (Mbps). Dat is ongeveer 10 keer meer dan de oude ARC. Waarom dat belangrijk is? Omdat complexe geluidsformaten, zoals diepgang en details, veel ruimte nodig hebben.

Zonder die ruimte wordt het geluid gecomprimeerd en klinkt het minder indrukwekkend.

Je betaalt voor Dolby Atmos, maar hoort het niet ten volle.

Waarom je eARC echt nodig hebt

De meeste moderne soundbars vanaf €400 tot €1.500 zijn gebouwd voor Dolby Atmos of DTS:X.

Dit zijn formaten die een 3D-geluidsveld creëren. Ze gebruiken objecten in de ruimte in plaats van simpelweg kanalen.

Je soundbar kan dit geluid perfect verwerken, maar je tv is de bottleneck. Zonder eARC kan je tv de data niet doorsturen in volle kwaliteit. Je betaalt dus voor de duurste features, maar je gebruikt een verouderde verbinding. Een ander cruciaal punt is de 'passthrough' functie.

Dit betekent dat je een apparaat (zoals een Apple TV 4K, Nvidia Shield of Blu-ray speler) direct op je soundbar aansluit.

De soundbar haalt het geluid eruit en stuurt het beeld door naar de tv. Dit is de beste setup. eARC zorgt er vervolgens voor dat het geluid van de tv-apps (zoals Netflix op je Samsung of LG tv) ook in die hoge kwaliteit bij de soundbar komt. Zonder eARC zit je vast aan de beperkingen van je tv.

Welke formaten passen er door een eARC-buis?

Hier wordt het concreet. eARC kan alles aan wat er op dit moment toe doet. Je hoeft je geen zorgen te maken of het wel past.

De bandbreedte is zo groot dat het zelfs ongecomprimeerd audio aankan. De belangrijkste formats voor soundbar-eigenaren zijn Dolby Atmos en DTS:X. Deze formaten gebruiken metadata om geluid boven en naast je te plaatsen.

• Dolby Atmos: De absolute standaard voor bioscoopgeluid in je woonkamer. Werkt met elke soundbar die Atmos ondersteunt, van de Sonos Arc tot de Samsung HW-Q990C.
• DTS:X: Het alternatief van DTS. Komt minder vaak voor op streamingdiensten, maar is welkom op Blu-rays. Klinkt vaak iets krachtiger.
• TrueHD & DTS-HD Master Audio: Dit zijn de ongecomprimeerde formats van Blu-ray schijven. Deze zijn extreem groot. Alleen eARC kan ze zonder kwaliteitsverlies transporteren.
• PCM (Multi-Channel): Ruwe data. eARC kan tot 7.1 kanalen PCM aan, wat handig is voor gamers of puristen.

Zonder voldoende bandbreedte worden ze samengeperst, wat kwaliteitsverlies betekent. Wat nu als je soundbar of tv nog geen eARC heeft?

Dan ben je beperkt tot de oude ARC- of optische limieten. Optisch kan bijvoorbeeld geen Dolby Atmos, alleen basis Dolby Digital 5.1. HDMI ARC kan soms wel Dolby Atmos, maar dan vaak alleen de lossy versie (Dolby Digital Plus), niet de topkwaliteit TrueHD.

Het is een compromis, maar voor de meeste mensen is het prima. Echter, met een PlayStation 5 of Xbox Series X wil je die volle kwaliteit.

Prijzen en modellen: Wat krijg je voor je geld?

De prijs van een soundbar zegt veel over de eARC-ondersteuning. Budgetmodellen (€50 - €150) hebben vaak alleen optisch of maken gebruik van de standaard Audio Return Channel.

Denk aan de Philips TAB5105 of de Polk Audio React. Deze werken prima voor Netflix en Spotify, maar ze halen het maximale uit je 4K Blu-ray niet. Ze missen de interne hardware voor de hoge bitrate van eARC.

In de middenmoot (€200 - €600) begint de overstap. De Sony HT-S2000 (rond €450) is een compacte Atmos-bar die eARC ondersteunt.

Dit is eigenlijk de ondergrens wil je de toekomstbestendigheid van eARC. Merken als JBL en Yamaha zitten hier volop.

De JBL Bar 500 (rond €550) is een sterk voorbeeld: een 5.1 soundbar die volledig leunt op eARC om het geluid van je tv te krijgen. Bij de premium modellen (€700 - €1.500+) is eARC standaard en essentieel. De Sonos Arc (rond €900) en de Bose Soundbar 900 (rond €900) zijn er volledig op gebouwd. Zonder eARC verkoop je deze soundbars tekort.

De absolute top, zoals de Samsung HW-Q990C (rond €1.500) of de Bose Ultra (rond €1.200), gebruikt eARC om de connectie te maken tussen de tv en de subwoofer en achterspeakers. Het is de ruggengraat van je home cinema.

Praktische tips: Aansluiten en instellen

Het aansluiten is makkelijker dan het klinkt, maar er zijn valkuilen. Volg deze stappen voor de beste setup: Een laatste tip: Heb je een oude soundbar zonder eARC, maar een dure nieuwe tv?

1. Gebruik de juiste HDMI-poort: Kijk op je tv. Meestal is poort 1 (HDMI 1) de enige met eARC of ARC. Vaak staat er 'ARC' of 'eARC' naast de poort.
2. Koop een goede kabel: Je hebt geen dure 'audiokabel' nodig, maar een standaard HDMI 2.1 kabel. Een kabel van €10 tot €15 van een bekend merk (zoals Belkin of Ugreen) is voldoende. Lange kabels (5 meter of meer) kunnen soms problemen geven; een actieve kabel is dan beter.
3. Zet de juiste instellingen aan: In het menu van je tv moet je 'eARC' of 'HDMI CEC' inschakelen. Bij Samsung heet het 'Anynet+', bij LG 'Simplink'. Zorg dat de audio-uitvoer op 'Passthrough' staat, niet op 'Auto' of 'PCM', wil je Atmos.
4. Check je streaming-apps: Niet alle apps leveren Atmos. Netflix en Disney+ doen het wel, maar je moet een duurder abonnement hebben. Zorg dat je abonnement het toestaat.
5. Controleer het geluid: Start een scène met veel actie. Als je een melding ziet op je soundbar (bijv. 'Atmos' of 'DTS:X'), weet je dat het werkt. Hoor je alleen geluid uit de voorkant? Dan staat er iets verkeerd.

Dan kun je een 'eARC extractor' kopen. Dit is een klein kastje (rond €50-€100) dat het eARC signaal van de tv omzet naar een optische of oude HDMI ARC uitgang. Hiervoor is het handig om te weten wat HDMI 2.1 precies doet voor je audio.

Dit is een reddingsboei voor oudere apparatuur, maar de beste ervaring blijft een soundbar en tv die beide eARC ondersteunen.