Wat is HDMI 2.1 en waarom heb je dit nodig voor eARC?

Je koopt een dure soundbar met Dolby Atmos, sluit hem aan op je gloednieuwe OLED-tv, en dan… gebeurt er niets.

De film klinkt niet voller, de dialogen blijven onduidelijk, en je ziet geen optie voor eARC staan. Het probleem? Vaak ligt het niet aan de soundbar, maar aan de HDMI-poort op je tv.

HDMI 2.1 is hier de sleutel, en zonder die specificatie loop je gewoon kwaliteit mis. Laten we helder uitleggen wat dit precies is en waarom je het nodig hebt voor eARC.

Wat is HDMI 2.1 eigenlijk?

HDMI 2.1 is simpel gezegd een snellere en krachtigere versie van de HDMI-standaard die je al jaren kent.

Waar HDMI 2.0 een maximale bandbreedte had van 18 Gbps (gigabits per seconde), springt HDMI 2.1 naar 48 Gbps. Dat is een enorme sprong vooruit. Deze extra snelheid is nodig voor beelden in 4K met 120 beelden per seconde, 8K-resoluties, en geavanceerde beeldtechnieken zoals VRR (Variable Refresh Rate) voor gamers. Maar voor ons als soundbar-liefhebbers draait het vooral om één ding: eARC.

Deze nieuwe HDMI-versie is niet alleen sneller, maar ook slimmer. Hij kan veel meer data tegelijkertijd verwerken, zowel voor beeld als geluid.

Dat betekent dat er geen flessenhalen ontstaan als je complexe audioformats zoals Dolby Atmos wilt gebruiken.

Veel nieuwe tv's van merken als LG, Samsung en Sony hebben inmiddels HDMI 2.1-poorten, maar niet alle poorten op een tv zijn automatisch 2.1. Soms zit er maar één 2.1-poort op, en de rest is 2.0.

Waarom HDMI 2.1 essentieel is voor eARC

eARC staat voor Enhanced Audio Return Channel en is de opvolger van de vertrouwde HDMI ARC-aansluiting. Het grote verschil zit in de bandbreedte.

ARC had maar 1 Mbps beschikbaar voor audio, wat genoeg was voor compressed 5.1-geluid, maar niet voor hoogwaardige formats. Wat is HDMI eARC precies? Deze standaard heeft tot 37 Mbps, wat ruim voldoende is voor ongecomprimeerde audio, inclusief Dolby Atmos via TrueHD en DTS:X. Zonder HDMI 2.1 kun je geen eARC gebruiken. Als je soundbar eARC ondersteunt (zoals de Sonos Arc, Bose Soundbar 900 of Samsung HW-Q990C), maar je tv heeft alleen HDMI 2.0-poorten, dan ben je beperkt tot standaard ARC.

Dat betekent dat je weliswaar surroundgeluid krijgt, maar niet de volledige, ongecomprimeerde kwaliteit van Dolby Atmos.

Voor films en series is dat soms nog acceptabel, maar voor gamers en muziekliefhebbers is het een gemiste kans. Een praktisch voorbeeld: je streamt een film via Disney+ met Dolby Atmos. Via HDMI 2.0/ARC wordt het geluid gecomprimeerd en krijg je misschien een 5.1-mix. Via HDMI 2.1/eARC hoor je de volledige Atmos-ervaring dankzij de technische standaarden voor audio over HDMI, met hoogtekanalen en ongecomprimeerd geluid. Het verschil is hoorbaar, vooral bij actiefilms of concerten.

Welke soundbars hebben HDMI 2.1 en eARC?

Niet alle soundbars ondersteunen eARC, en zeker niet alle modellen in elke prijsklasse. Hier een overzicht van populaire modellen in Nederland, onderverdeeld in prijsklassen:

• Premium (€700-1.500+): Sonos Arc (€899), Bose Soundbar 900 (€999), Samsung HW-Q990C (€1.299), Sony HT-A7000 (€1.199). Deze hebben allemaal eARC en vaak ook HDMI 2.1 pass-through voor beeld.
• Mid-range (€400-700): LG S95QR (€699), Samsung HW-Q800C (€599), Sony HT-A3000 (€499). Deze bieden eARC, maar soms met beperkingen in beelddoorvoer.
• Budget (€200-400): JBL Bar 500 (€399), Yamaha SR-B20A (€299). Deze hebben vaak alleen HDMI ARC, geen eARC. Check altijd de specificaties.

Prijzen kunnen variëren per winkel, maar dit geeft een goed beeld. Let op: sommige soundbars hebben meerdere HDMI-poorten, waarvan er één eARC is.

Bijvoorbeeld de Samsung HW-Q990C heeft een eARC-poort en drie HDMI 2.1-ingangen voor gameconsoles of Blu-ray-spelers.

Praktische tips voor aansluiting en aankoop

Voordat je een soundbar koopt, controleer eerst of je tv HDMI 2.1 ondersteunt.

Kijk in de handleiding of op de website van de fabrikant. Bij LG OLED-tv's (serie C3/G3) zitten vier HDMI 2.1-poorten, bij Samsung QLED-tv's (QN90C) vaak twee. Sony Bravia-tv's hebben meestal één HDMI 2.1-poort. Als je tv ouder is dan 2020, is de kans klein dat hij eARC ondersteunt.

Sluit de soundbar aan op de eARC-poort van je tv, meestal poort 3 of 4. Gebruik een HDMI-kabel die minimaal 2.0 is, maar bij voorkeur 2.1 voor de beste prestaties.

Goede kabels kosten tussen €10 en €30, bijvoorbeeld van merken als Belkin of Amazon Basics.

Zorg dat je in de tv-instellingen eARC inschakelt (bij LG: Geluid > ARC-modus; bij Samsung: Geluid > Expert-instellingen). Test daarna of eARC werkt door een Dolby Atmos-film te kijken via Netflix of Disney+. Je soundbar moet aangeven dat hij Atmos ontvangt (meestal via een LED-lampje of app).

Als het niet werkt, controleer dan of je HDMI-kabel goed zit en of de soundbar eARC ondersteunt. Bij problemen: reset de soundbar en tv, en update de firmware.

Een laatste tip: als je budget beperkt is, kies dan voor een mid-range soundbar met eARC, zoals de LG S65Q (€349). Die geeft je al een flinke stap vooruit zonder de hoofdprijs te betalen. En vergeet niet: eARC is vooral waardevol als je een 4K-tv en een streamingdienst gebruikt. Voor oude DVD's of standaard TV-uitzendingen is HDMI 2.0/ARC vaak al voldoende.