Wat is ATSC 3.0 en heeft dat invloed op soundbar audiokwaliteit?

Je koopt een gloednieuwe 4K-tv. Het beeld is waanzinnig, scherp en helder.

Maar zodra je het geluid via de speakers van die tv laat lopen, klinkt het alsof je naar een blikje aan het luisteren bent.

Dun, zwak en teleurstellend. Dan schaf je een soundbar aan, sluit hem aan en... wonderen bestaan. Het geluid is meteen beter.

Maar nu hoor je iets over een nieuwe standaard, ATSC 3.0, en de vraag blijft knagen: heeft dat ook echt iets te maken met de audiokwaliteit die uit jouw soundbar komt rollen? Het antwoord is niet zo simpel als een ja of nee. Het is een verhaal van een revolutie die nu pas op gang komt.

Wat is ATSC 3.0 precies?

Stel je ATSC 3.0 voor als een compleet nieuwe, hypermoderne snelweg voor digitale signalen. De oude snelweg, ATSC 1.0, werd gebouwd in de tijd dat internet nog in de kinderschoenen stond.

Hij was goed voor digitale tv, maar had een beperkte capaciteit. ATSC 3.0 (ook wel NextGen TV genoemd) is gebouwd voor het internet-tijdperk.

Het is een fundamentele upgrade voor hoe we broadcast-tv (gratis zenders via de ether) ontvangen. Deze nieuwe standaard is gebaseerd op IP, net zoals het internet. Dat betekent dat alles wat je ontvangt – beeld én geluid – veel efficiënter en slimmer wordt verpakt.

De grootste troef van ATSC 3.0 is de combinatie van ultra-hoge beeldkwaliteit (4K, HDR) met ruimte voor veel meer data. Waar de oude standaard een smalle doorgang was, is de nieuwe een brede rivier. En in die rivier is er nu eindelijk plek voor audio die veel verder gaat dan het standaard stereogeluid dat je kent van je huidige digitale tv-ontvangst.

De link naar je soundbar: Atmos en meer

Hier wordt het interessant voor jou als soundbar-eigenaar. Omdat ATSC 3.0 veel meer dataruimte biedt, kunnen omroepen eindelijk hoogwaardige audioformaten uitzenden via de ether.

Tot nu toe was Dolby Atmos of DTS:X bijna exclusief voorbehouden aan blu-rays, streamingdiensten zoals Netflix of Disney+, en games. Met ATSC 3.0 wordt het mogelijk om Atmos-content rechtstreeks, zonder compressie, bij je thuis te ontvangen. Zonder dat je een duur abonnement nodig hebt.

Je soundbar is hier volledig afhankelijk van wat de tv binnenkrijkt en doorgeeft.

Als je tv ATSC 3.0 ondersteunt en de uitzending bevat een Atmos-audiospoor, dan kan die tv dat signaal via de HDMI eARC-verbinding naar je soundbar sturen. Je soundbar kan vervolgens zijn volle potentieel benutten. Denk aan geluid dat van boven lijkt te komen (object-based audio), een veel breder geluidsbeeld en een veel preciezere plaatsing van geluidseffecten. Zonder ATSC 3.0 aan de bronkant, blijft je soundbar beperkt tot de audioformats die de huidige uitzendingen bieden, tenzij je gebruikmaakt van slimme multi-room audio functies.

Wat heb je nodig om er echt van te profiteren?

Om te kunnen genieten van de verbeterde audiokwaliteit via ATSC 3.0, moeten alle schakels in je setup kloppen.

Het is niet genoeg om alleen een nieuwe soundbar te kopen. Je hebt de juiste apparaten nodig om die nieuwe 'snelweg' te kunnen berijden. Allereerst: je tv. Je hebt een toestel nodig dat ATSC 3.0 ondersteunt.

Dit zijn vaak de nieuwere modellen van merken als Samsung, LG, Sony en Philips vanaf modeljaar 2020/2021. Controleer dit altijd in de specificaties van je tv.

Ten tweede: je soundbar. De soundbar zelf hoeft geen ATSC 3.0-ontvanger te hebben (dat is een taak voor de tv), maar hij moet wel de audioformats die via ATSC 3.0 worden aangeboden, kunnen verwerken.

Een soundbar die Dolby Atmos ondersteunt via HDMI eARC is dus essentieel, net als ondersteuning voor draadloos streamen via AirPlay 2. De verbinding tussen je tv en soundbar is de allerbelangrijkste schakel. Gebruik een HDMI-kabel die is aangesloten op de eARC-poort van je tv en soundbar. Waarom? Omdat de hoeveelheid ongecomprimeerde audio die bij een Atmos-signaal hoort, te hoog is voor de oude HDMI ARC-standaard of een optische kabel. eARC zorgt ervoor dat dit hoge kwaliteitssignaal zonder kwaliteitsverlies van je tv naar je soundbar wordt gestuurd. Zonder eARC loop je vast en blijft de audio gecomprimeerd, wat het verschil met een streamingdienst kleiner maakt.

De werkelijke impact op je dagelijkse luisterervaring

Dus, wat betekent dit nu concreet voor de film- of serie-liefhebber? Op dit moment is de impact in Nederland nog beperkt, maar de potentie is enorm.

De eerste uitzendingen in het buitenland met Atmos via ATSC 3.0 laten horen dat het geluid van live-uitzendingen, concerten en films een stuk meeslepender kan zijn.

Stel je voor dat je het geraas van een helikopter in een actiefilm daadwerkelijk boven je hoofd hoort, afkomstig vanuit de ether, zonder dat je een streamingdienst hoeft te openen. De grote vraag is echter hoe snel de Nederlandse omroepen deze technologie gaan omarmen. In de Verenigde Staten is de adoptie al een stuk verder, met een groeiend aantal zenders dat Atmos aanbiedt.

In Nederland staan we nog aan de vooravond. De focus ligt nu vooral op de introductie van 4K-beeldkwaliteit via ATSC 3.0. De bijbehorende audio-upgrade zal waarschijnlijk volgen zolang er genoeg huishoudens zijn met de juiste ontvangers en soundbars. Je investeert dus in een toekomstbestendige setup die nu al beter klinkt via streaming, en straks ook via de 'gewone' tv-zenders.

Praktische tips voor de ATSC 3.0-pionier

Ben je van plan om een nieuwe tv te kopen en wil je klaar zijn voor de toekomst? Houd dan rekening met de volgende punten om optimaal te profiteren van de audio-mogelijkheden.

1. Check de HDMI-poorten: Koop alleen een tv die expliciet HDMI eARC (niet alleen ARC) op minimaal één HDMI-poort ondersteunt. Dit is de sleutel tot hoogwaardig geluid.
2. Kies voor Atmos-capaciteit: Investeer in een soundbar die Dolby Atmos aankan. Een model met een aparte subwoofer en eventueel draadloze achterste speakers (zoals de Samsung HW-Q990C of Sonos Arc met Sub en Era 300's) geeft het beste effect, maar een compacte soundbar met opwaartse speakers (zoals de Bose Soundbar 600 of Sony HT-S2000) is al een enorme stap vooruit.
3. Investeer in een goede HDMI-kabel: Gebruik een kabel die is gecertificeerd voor Ultra High Speed (48 Gbps). Goedkope of oude kabels kunnen de enorme datastroom van een ongecomprimeerd Atmos-signaal niet aan en zorgen voor storing of uitval.
4. Stel je soundbar in: Gebruik de app van je soundbar en eventueel de kalibratiefunctie (zoals RoomFit van JBL of de Trueplay tuning van Sonos) om het geluid af te stemmen op jouw kamer. Dit zorgt ervoor dat de objecten in het geluidsbeeld op de juiste plek terechtkomen.
5. Wees geduldig: De content komt langzaam op gang. Focus op de kwaliteit die je nu al kunt halen uit streamingdiensten en games. Zo ben je al gewend aan het meeslepende geluid en is de overstap naar broadcast-Atmos straks alleen maar mooi meegenomen.

ATSC 3.0 is dus vooral een belofte voor de toekomst, een fundament waarop prachtige audio-ervaringen gebouwd kunnen worden.

Het is de reden om nu te kiezen voor een soundbar met HDMI eARC en Atmos-ondersteuning. Zo ben je niet alleen vandaag verzekerd van de beste hi-res audiokwaliteit bij films en series, maar ben je ook klaar voor de dag dat de Nederlandse omroep de knop omzet en broadcast-geluid eindelijk de kwaliteit krijgt die het verdient.