Wat betekent up-firing en side-firing speakers bij een Dolby Atmos soundbar?

T
Thomas de Vries
Audio Expert & Soundbar Specialist
Technologie & Audio Termen · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je zit lekker op de bank, de film begint en de ondertiteling verschijnt. Maar zodra er actie komt, klinkt het geluid alsof het uit een verre kamer komt. De dialogen zijn zacht, de explosies klinken blikkerig.

Je hebt een prachtige 4K-tv, maar het geluid komt uit die dunne luidsprekers aan de achterkant van je scherm.

Een soundbar is de oplossing, maar nu duiken er termen op die je misschien afschrikken: up-firing en side-firing. Wat betekent dat eigenlijk?

Vooral bij Dolby Atmos soundbars zie je deze termen steeds vaker. Het is de technologie die het geluid van een vlakke tv-beleving naar een driedimensionale ervaring tilt. Laten we eens rustig kijken wat het precies betekent, waarom het zo belangrijk is voor je geluid en welke opties er voor jouw budget zijn.

Wat is up-firing en side-firing eigenlijk?

Stel je voor dat je in een echte bioscoopzaal zit. Het geluid komt niet alleen van voren, maar ook van boven en van opzij.

Up-firing en side-firing speakers proberen dat effect na te bootsen in je woonkamer, zonder dat je overal kabels hoeft te trekken naar het plafond of de muren. Up-firing betekent dat een speaker speciaal is ontworpen om geluid omhoog te sturen. De speaker zelf zit horizontaal in de soundbar, maar de klank kaatst af tegen je plafond en komt dan weer bij je oren. Zo lijkt het alsof het geluid van boven komt.

Denk aan helikopters die overvliegen, regen die op je dak tikt of een donderslag die van boven lijkt te komen. Side-firing werkt anders.

Deze speakers zitten aan de zijkant van de soundbar en sturen het geluid naar de zijkanten van je kamer.

Ze zorgen voor een bredere geluidsweergave, zodat je niet alleen recht voor je hoort, maar ook vanaf de zijkant. Handig voor muziek of om de kamer voller te laten klinken zonder extra speakers. Veel moderne Dolby Atmos soundbars combineren beide technieken. Zo krijg je een combinatie van breedte (side-firing) en hoogte (up-firing). Het resultaat is een geluidsbeeld dat je omringt, in plaats van alleen van voren komt.

Waarom is dit belangrijk bij Dolby Atmos?

Dolby Atmos is een audioformaat dat speciaal is ontworpen voor driedimensionaal geluid.

Het voegt een extra dimensie toe: de hoogte. Bij traditioneel surroundgeluid (zoals 5.1 of 7.1) komt het geluid alleen van voren, achter en opzij. Atmos voegt daar boven en onder aan toe.

Zo hoor je bijvoorbeeld een vliegtuig dat overvliegt, niet alleen van voren naar achteren, maar ook van laag naar hoog. Up-firing speakers zijn essentieel om die hoogte-ervaring te creëren zonder dat je speakers aan het plafond hoeft te monteren.

Ze gebruiken je plafond als een soort spiegel voor geluid. Als je een laag plafond hebt (tot 3 meter), werkt dit prima.

Bij hogere plafonds of schuine plafonds kan het effect minder sterk zijn. In die gevallen kun je overwegen om aparte height speakers te kopen die je aan het plafond of hoog op de muur monteert. Side-firing speakers voegen bredte toe aan het geluidsbeeld. Zonder deze speakers klinkt het geluid vaak smal en gericht op één plek.

Met side-firing lijkt het alsof de muziek of de actie zich uitbreidt tot in de hoeken van de kamer. Dit is vooral fijn bij het kijken van concerten of het luisteren van muziek.

Samen zorgen up-firing en side-firing ervoor dat je soundbar meer kan dan alleen maar ‘beter geluid’ produceren. Het creëert een omringende ervaring die dichter bij een echte bioscoop komt, zonder dat je een kast vol speakers nodig hebt.

Hoe werkt het in de praktijk?

Up-firing speakers gebruiken een hoek van ongeveer 45 graden tussen de speaker en het plafond.

De soundbar stuurt het geluid omhoog, waarna het afkaatst en bij je oren aankomt. De hoek is cruciaal: te steil en het gelond verdwijnt in de hoek, te vlak en het bereikt je niet. De meeste soundbars hebben de speakers al in de juiste hoek staan, dus je hoeft ze niet zelf af te stellen.

Side-firing speakers zitten meestal aan de zijkanten van de soundbar, gericht naar de wanden. Ze gebruiken de muren om het geluid te verspreiden.

Hoe verder je soundbar van de muur staat, hoe breder het geluidsbeeld klinkt.

Zet je hem te dicht tegen de wand, dan kan het geluid te smal worden. Een afstand van 10 tot 30 centimeter van de muur is ideaal voor de meeste modellen. Om optimaal te profiteren van deze technologie, moet je je kamer goed inrichten. Plaats de soundbar recht onder je tv, op een stabiele ondergrond.

Zorg dat er geen grote objecten voor de speakers staan, zoals decoratie of boeken. Voor up-firing speakers is het plafond belangrijk: een glad, wit plafond werkt beter dan een donker of oneffen plafond.

Bij side-firing speakers helpt het als de zijkanten van de kamer niet te vol staan met meubels. Veel soundbars hebben een automatische kalibratie, zoals Sonos Trueplay of Samsung SpaceFit. Deze meten je kamer en passen het geluid aan.

Schakel deze functie in na het opzetten van je soundbar. Het zorgt ervoor dat up-firing en side-firing speakers optimaal samenwerken met je specifieke ruimte.

Prijzen en modellen in Nederland

Up-firing en side-firing speakers vind je vooral in mid-range en premium soundbars. Budgetmodellen (onder de €150) hebben deze technologie meestal niet. Hieronder een overzicht van populaire modellen in Nederland, met prijzen en kenmerken.

Premium (€700-€1.500+): Mid-range (€400-€700): Budget (€150-€400): Prijzen kunnen variëren tussen winkels en seizoenen.

Controleer altijd de actuele prijs bij Coolblue, Bol.com of MediaMarkt. Kies een model dat past bij je kamer en budget.

Voor een kleine slaapkamer is een mid-range model vaak al voldoende. Voor een grote woonkamer met hoog plafond ga je naar premium.

Praktische tips voor optimaal gebruik

Plaats je soundbar onder de tv, op een vlakke ondergrond. Zorg dat de voorkant van de soundbar niet wordt geblokkeerd door decoratie of randen van de tv.

Voor up-firing speakers is het plafond belangrijk: een hoogte van 2,5 tot 3 meter is ideaal. Bij een hoger plafond kun je de soundbar iets naar voren schuiven om de hoek te verbeteren. Test je setup met een Dolby Atmos demo. Zoek op YouTube naar “Dolby Atmos demo” en speel een video af.

Let op of je het geluid van boven en opzij hoort. Als het niet klinkt zoals verwacht, probeer dan de positie van de soundbar te verplaatsen of de kalibratie opnieuw uit te voeren.

Gebruik HDMI eARC voor de beste kwaliteit. Sluit de soundbar aan op de eARC-poort van je tv en zorg dat je tv de juiste audioformaten doorgeeft, zoals bij de nieuwe standaard voor digitale televisie.

Bij oudere tv’s zonder eARC kun je optisch gebruiken, maar dan mis je Dolby Atmos. Controleer of je streamingdienst (Netflix, Disney+, Apple TV) Atmos ondersteunt en schakel de juiste audio-instelling in. Overweeg extra speakers voor een groter effect, of lees meer over hoe Dolby Atmos FlexConnect werkt om je opstelling uit te breiden.

Sommige soundbars, zoals de Samsung HW-Q990C, bieden aparte achterspeakers en height speakers. Deze sluit je draadloos aan en vergroten het surround-effect.

Voor een budgetoptie kun je een tweedehands set kopen, maar let op compatibiliteit met je soundbar. Met deze tips, kennis van up-firing speakers en het verschil tussen de Dolby-formaten haal je het meeste uit je soundbar. Je kamer voelt voller, de actie komt dichterbij en films klinken zoals ze bedoeld zijn. Kies een model dat bij je past, zet hem slim neer en geniet van een bioscoopervaring in je eigen woonkamer.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Technologie & Audio Termen
Ga naar overzicht →
T
Over Thomas de Vries

Thomas de Vries is audio-enthousiasteling met 12 jaar ervaring in thuisbioscoop, soundbars en home cinema installaties.