Wat is DIRAC Live en in welke soundbars zit het?

Je kent het wel: die gloednieuwe flatscreen-tv hangt aan de muur, het beeld is scherp en helder, maar het geluid komt uit een dun, teleurstellend geluidje uit de achterkant.

Het voelt alsof je naar een oude radio luistert in plaats van een bioscoopervaring te hebben. Je koopt een soundbar om dit probleem op te lossen, maar nu kom je termen tegen als 'Dolby Atmos', 'DTS:X' en 'DIRAC Live'. Wat is dat laatste eigenlijk? Waarom zou je er geld aan uitgeven en in welke soundbars vind je het terug? In dit artikel duiken we diep in de wereld van DIRAC Live, speciaal voor de Nederlandse markt.

Wat is DIRAC Live eigenlijk?

Stel je voor dat je een kamer binnenloopt waar een piano staat. De piano staat niet op de perfecte plek; de klank is wat dof en de hoge tonen galmen te veel. Je zou de piano kunnen verplaatsen, maar dat is vaak niet praktisch.

In plaats daarvan zou je een expert kunnen inhuren die met speciale microfoons de kamer meet en de piano precies zo afstelt dat hij perfect klinkt, ongeacht waar hij staat.

Dat is precies wat DIRAC Live doet, maar dan voor jouw soundbar en je woonkamer. DIRAC Live is een geavanceerde ruimtekalibratiesoftware.

Het is geen simpele 'geluidsmodus' die je aanzet; het is een intelligente tool die de akoestiek van jouw specifieke kamer analyseert en de geluidsoutput van je soundbar daarop aanpast. Het systeem gebruikt een meegeleverde microfoon (meestal een kalibratiemicrofoon die op je smartphone aangesloten wordt) om een reeks testtonen af te spelen. De microfoon luistert naar hoe die tonen door de kamer weerkaatsen, tegen de muren, de meubels en de vloer.

Waarom is dit nodig? Omdat elke kamer uniek is.

Een kamer met veel ramen en harde vloeren (zoals veel moderne Nederlandse woningen) heeft een andere akoestiek dan een kamer vol met zware gordijnen en een dik tapijt. Zonder kalibratie kunnen lage tonen (bas) gaan 'brommen' of 'dansen', terwijl hoge tonen verloren kunnen gaan. DIRAC Live berekent de fouten in de kamer en past het geluid van de soundbar aan om deze te compenseren. Het resultaat? Een helderder, strakker en evenwichtiger geluid, ongeacht hoe jouw woonkamer ingericht is.

Waarom is deze technologie belangrijk voor jouw soundbar?

Veel mensen denken dat een dure soundbar automatisch perfect geluid geeft. Helaas is dat niet altijd waar.

Zelfs de beste soundbar ter wereld kan niet volledig overweg met de complexe akoestiek van een gemiddelde woonkamer. Zonder kalibratie klinkt vaak het laag (de bas) te zwaar of overheersend, vooral in kleinere kamers.

Dit maakt dat dialogen vaak verdrinken in het geluid, waardoor je steeds de ondertiteling moet aanzetten om te volgen wat er gezegd wordt. DIRAC Live lost dit op door de zogenaamde 'frequentierespons' te optimaliseren. Het zorgt ervoor dat lage, midden en hoge tonen perfect op elkaar zijn afgestemd. Voor films betekent dit dat je de voetstappen achter je hoort aankomen, maar ook dat het geruis van bladeren in de wind helder en apart klinkt, zonder dat het de dialoog overstemt.

Het is het verschil tussen 'geluid horen' en 'geluid beleven'. Daarnaast verbetert het de soundstage, oftewel de geluidsweergave.

In plaats van dat het geluid simpelweg uit de voorkant van de kamer komt, lijkt het alsof het geluid driedimensionaal om je heen hangt. Dit is vooral merkbaar bij soundbars die Dolby Atmos ondersteunen DIRAC Live zorgt ervoor dat de virtuele objecten (zoals een vliegtuig dat overvliegt) op de juiste plek blijven hangen, ongeacht waar je zit.

Denk aan de Nederlandse thuissituatie: veel mensen hebben een open woonkeuken of een woonkamer die direct verbonden is met de hal. Dit zorgt voor veel geluidsreflecties. DIRAC Live is bij uitstek geschikt voor deze uitdagende ruimtes, omdat het specifiek de problemen aanpakt die ontstaan door harde oppervlakken en open indelingen.

Hoe werkt DIRAC Live precies?

De werking van DIRAC Live is wetenschappelijk onderbouwd, maar de toepassing is verrassend simpel voor de gebruiker.

Het proces begint altijd met de meting. Je sluit de kalibratiemicrofoon aan op je smartphone (via de koptelefooningang of USB-C/Lightning, afhankelijk van je toestel) en op de soundbar. Vervolgens open je de bijbehorende app van de fabrikant. De app begeleidt je stap voor stap.

Je moet de microfoon op ooghoogte plaatsen (meestal op de bank waar je het meest zit) en soms op een tweede of derde punt in de kamer, afhankelijk van de versie van DIRAC. De soundbar speelt nu een serie 'roze ruis' (een geluid met alle frequenties) en knallen af.

De microfoon meet hoe dit geluid aankomt. Is de bas te zwaar?

Zijn er frequenties die wegvallen? De software legt deze data naast het 'ideale' geluidsprofiel (de doelcurve). Het algoritme van DIRAC berekent vervolgens een filter.

Dit filter past de signaalverwerking van de soundbar aan. Het verlaagt de frequenties die te hard klinken en versterkt de frequenties die te zwak zijn, ook wanneer je muziek streamt via Google Chromecast built-in.

• Full Bandwidth DIRAC Live: Dit is de meest uitgebreide versie. Het kalibreert het volledige frequentiespectrum, van de laagste bastonen tot de hoogste hoge tonen. Dit is essentieel voor een rijk, vol geluid.
• DIRAC Live for Bass: Sommige merken beperken de kalibratie tot het laag (frequentiegebied onder de 300Hz). Dit is vooral gericht op het temmen van de bas in een kamer, wat vaak de grootste bottleneck is. Het is goed, maar minder omvattend dan de volledige versie.

Dit gebeurt in milliseconden, zodat er geen vertraging ontstaat tussen beeld en geluid. Het is alsof je een equalizer (toonregeling) gebruikt, maar dan veel intelligenter en preciezer. Er bestaan twee hoofdversies van DIRAC Live die je in soundbars tegenkomt, vaak in combinatie met handige extra's zoals Apple AirPlay 2 ondersteuning:

Zodra de meting en berekening klaar zijn, activeer je het profiel. De soundbar onthoudt dit, totdat je besluit opnieuw te meten (bijvoorbeeld na het verplaatsen van je meubels).

In welke soundbars zit DIRAC Live?

Niet elke soundbar heeft DIRAC Live. Het is een premium licentie die fabrikanten moeten inkopen, net als ondersteuning voor multi-room audio systemen, dus je vindt het vooral terug in de midden- en hogere segmenten.

Denon en Heos (De audio-experts)

Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste merken en modellen die op dit moment beschikbaar zijn in Nederland, inclusief een indicatie van de prijs. Denon is een van de pioniers geweest in het integreren van DIRAC Live in soundbars. Ze staan bekend om hun warme, muzikale geluidskwaliteit.

• Denon Home 550 (€450 - €500): Een strakke soundbar die perfect past in een modern interieur. Hij ondersteunt Dolby Atmos en DTS:X. De Home 550 maakt gebruik van DIRAC Live voor de volledige bandbreedte, wat hem een uitstekende keuze maakt voor muziekliefhebbers en filmfans die geen zin hebben in een wirwar van extra speakers.
• Denon DHT-S717H (€800 - €900): Een krachtigere optie met een losse subwoofer mogelijkheid. Deze bar is ontworpen voor grotere kamers en biedt een bioscoopervaring. Ook hier is DIRAC Live standaard ingebouwd om de akoestiek te temmen.

Denon maakt vaak gebruik van de volledige DIRAC Live kalibratie, wat ze onderscheidt van sommige concurrenten die zich alleen op het laag richten. Voor de Nederlandse consument die houdt van zowel films als klassieke muziek, is Denon een veilige en hoogwaardige keuze.

Philips (De Nederlandse favoriet)

Philips is een enorm populair merk in Nederland, mede omdat ze goede prijs-kwaliteit soundbars produceren die vaak naadloos samenwerken met Philips TV's (via Ambilight en Simplink).

• Philips Fidelio HTL9170 (€400 - €500): Een van de nieuwere modellen die serieus werk maakt van geluidskalibratie. Deze soundbar is draadloos en beschikt over DIRAC Live voor bascontrole. Het is een uitstekende upgrade voor wie een Philips TV heeft en een rijk geluid wil zonder meteen een duur topmodel te kopen.
• Philips TAB8905 (iets ouder model, vaak nog te vinden voor €350-€450): Deze had ook al een vorm van DIRAC aan boord, hoewel de nieuwere generaties zoals de Fidelio-lijn dit verder hebben geoptimaliseerd.

Philips zet in op gebruiksgemak. De kalibratie verloopt via een app die zeer toegankelijk is, ideaal voor mensen die niet technisch onderlegd zijn maar wel topgeluid willen. Harman Kardon staat synoniem voor stijlvol design zonder in te leveren op audiokwaliteit. Harman Kardon richt zich op de bovenkant van de mid-range markt.

Harman Kardon (Design en klasse)

Voor Nederlanders die hun woonkamer als een visitekaartje zien en geluid net zo belangrijk vinden als uiterlijk, is dit een topkeuze. Hoewel Samsung vaak zijn eigen 'SpaceFit Sound' kalibratie gebruikt, hebben bepaalde high-end modellen en specifieke series in het verleden DIRAC Live ondersteuning gehad of gebruiken ze vergelijkbare technieken.

• Harman Kardon Citation Multibeam 700 (€500 - €600): Een prachtige soundbar met een stoffen afwerking. Naast multiroom audio via Google Cast en AirPlay 2, beschikt deze over DIRAC Live. Het speciale hier is de 'Multibeam' technologie, die geluid tegen de muur stuurt om een breder geluidsbeeld te creëren. DIRAC Live zorgt ervoor dat dit breedte-effect niet ten koste gaat van de zuiverheid.
• Harman Kardon Citation Bar (€700 - €800): Een groter model, vaak in combinatie met een subwoofer. Dit is een high-end model voor de serieuze filmliefhebber die design belangrijk vindt.

Echter, de focus ligt bij Samsung sterk op hun eigen ecosysteem. Voor specifieke modellen met DIRAC kijk je naar de wat oudere Q-Serie of speciale edities. Een model om in de gaten te houden is de Samsung HW-Q990C (rond €1.200 - €1.500), die vaak vergeleken wordt met DIRAC-gekalibreerde systemen vanwege zijn indrukwekkende surround-prestaties, hoewel Samsung zijn eigen kalibratie gebruikt.

Samsung (De alleskunner)

Voor pure DIRAC-ervaring zijn Denon en Philips op dit moment de sterkere spelers.

De Budget en Mid-Range markt

Het is belangrijk om te weten dat DIRAC Live meestal niet te vinden is in de zeer goedkope segmenten (onder de €200). De licentiekosten zijn te hoog voor die marges. Je vindt het terug vanaf ongeveer €400 en hoger.

Let op: Sommige fabrikanten gebruiken alternatieve kalibratiesystemen, zoals Audyssey (Sony, sommige Denon receivers) of DSP-gebaseerde kalibraties.

Hoewel die ook goed zijn, biedt DIRAC Live vaak een nauwkeurigere en natuurlijkere weergave, vooral voor muziek.

Praktische tips voor het gebruik van DIRAC Live

Als je een soundbar met DIRAC Live koopt, is het belangrijk dat je de kalibratie correct uitvoert voor het beste resultaat. Hier zijn een paar concrete tips voor de Nederlandse huiskamer:

1. De juiste plek voor de microfoon

Plaats de microfoon op de plek waar je het meest zit te kijken.

2. Doe de meting als het stil is

Gebruik een statiefje of stapel wat boeken zodat de microfoon op oorhoogte komt (ongeveer 1 tot 1,2 meter van de vloer). Als de app vraagt om meerdere metingen (multi-point), doe dit dan serieus. Loop naar de zijkant van de bank of de stoel ernaast.

3. Vergeet de subwoofer niet

Dit helpt DIRAC om een beter beeld van de kamer te krijgen. Dirac Live luistert naar je kamer. Zet de verwarming uit (die bromt vaak op de achtergrond), sluit de ramen en zorg dat de kinderen even stil zijn. Een achtergrondgeluid van een wasmachine of een blaffende hond kan de meting vertekenen, waardoor de correctie minder effectief is.

Als je een losse subwoofer hebt (zoals bij de Denon DHT-S717H of Harman Kardon Citation Bar), zorg er dan voor dat deze al op de juiste plek staat voordat je gaat meten.

4. Verwacht geen wonderen in een lege kamer

DIRAC Live kalibreert het laag namelijk als eerst. Verplaats je de subwoofer na de meting, dan klopt de kalibratie niet meer.

Gebruik de 'sub crawl' techniek: zet de subwoofer even op je kijkplek en loop langs de muren om te horen waar de bas het best klinkt, en zet hem daar neer. DIRAC Live werkt het best in een ingerichte kamer. Een kamer zonder tapijt of gordijnen heeft zoveel reflecties dat geen enkel systeem het perfect kan maken.

5. Luister naar verschillende bronnen

Voeg wat zachte materialen toe (een vloerkleed, gordijnen) en DIRAC Live zal het werk doen om het geluid strak en gebalanceerd te houden.

Nadat je gekalibreerd hebt, luister niet alleen naar een film. Zet een bekende playlist op via Spotify (via AirPlay 2 of Chromecast) en luister naar de details in akoestische muziek. Probeer een podcast om de dialooghelderheid te testen. Je zult merken dat DIRAC Live niet alleen 'louder' maakt, maar vooral 'beter' afstemt op wat je luistert.

Conclusie

DIRAC Live is geen marketing gimmick; het is een krachtige tool die het verschil maakt tussen een soundbar die 'oké' klinkt en een die fantastisch klinkt. Voor de Nederlandse consument die waarde hecht aan een goede filmavond of muzikale verrijking zonder een wirwar van kabels en speakers, is het een essentiële functie om naar te zoeken.

Als je budget rond de €500 ligt, zijn de Denon Home 550 en de Philips Fidelio HTL9170 absolute aanraders.

Heb je meer te besteden en wil je topkwaliteit, dan kijk je naar de Harman Kardon Citation lijn. Vergeet niet: de beste soundbar is degene die goed afgesteld is op jouw kamer. Met DIRAC Live haal je de audioloog in huis, zonder dat je een opleiding hoeft te volgen.