Wat is Multi-Channel Audio (MCA) bij soundbars?
Je staat in de winkel, of scrollt online, en je ziet een soundbar met '5.1', '7.1.4' of 'MCA' staan. Wat betekent dat eigenlijk? Je kent het geluid van je telefoon of de speakers in je tv. Dat is plat. Saai.
Multi-Channel Audio (MCA) is het tegenovergestelde: het is geluid dat je omringt.
Het is het verschil tussen horen dat een auto voorbijrijdt, en het gevoel hebben dat hij links achter je voorbijkomt. MCA is de technologie die ervoor zorgt dat je soundbar geluid vanaf de zijkanten, van boven en soms zelfs van achteren produceert. Het is de manier waarop een soundbar een bioscoopervaring in je woonkamer probeert te creëren, zonder dat je overal kabels hoeft te trekken.
Waarom MCA de moeite waard is
De speakers in je moderne flatscreen-tv zijn zo dun dat er simpelweg geen ruimte is voor goed geluid. Ze kunnen niet veel bas produceren en al helemaal geen geluid naar de zijkanten sturen.
Daarom klinkt actie vaak alsof het achter een dichte deur gebeurt. Multi-Channel Audio lost dit op door geluid te verdelen over meerdere kanalen.
In plaats van één geluidsbron (links en rechts samengevoegd), krijg je aparte speakers die elk hun eigen taak hebben. Een stem komt helder uit het midden, een ontploffing komt vanaf de zijkant en een vliegtuig dat overvliegt, lijkt van boven te komen. Dit maakt films intenser, games realistischer en zelfs het journaal verstaanbaarder. Het is de reden waarom je een soundbar koopt: om eindelijk te horen wat je miste.
Hoe MCA werkt: kanalen en cijfers
Die vreemde cijfers en punten op de doos vertellen je precies wat de soundbar kan.
Ze zijn de handleiding voor je oren. Laten we ze even ontleden, zodat je weet wat je koopt.
Het eerste cijfer is het aantal speakers aan de voorkant. Een '2.0' soundbar heeft twee kanalen: links en rechts. Dit is een flinke upgrade ten opzichte van je tv, maar het blijft geluid dat vooral van voren komt. Een '2.1' voegt daar een subwoofer (de .1) aan toe.
Het basisnummer: 2.0, 2.1 en 5.1
Die subwoofer is een aparte speaker die alleen de lage tonen (bassen) voor zijn rekening neemt.
Vooral bij actiefilms of muziek met een diepe bas merk je direct het verschil. Een '5.1' set is een volwaardige home cinema-opstelling. Naast links, rechts en midden, heb je nu ook surround speakers (links-achter en rechts-achter) en een subwoofer.
De meeste soundbars imiteren dit effect door het geluid van de zijkanten af te kaatsen tegen de muur, zoals bij de Multibeam technologie van JBL, of door losse achterspeakers toe te voegen. Hier wordt het echt interessant.
De toevoeging van boven: Dolby Atmos en DTS:X
Als er een extra cijfer met een 'hoogte' komt, bijvoorbeeld 5.1.2 of 7.1.4, dan heb je te maken met 3D-geluid.
De '2' of '4' staat voor het aantal speakers dat naar boven is gericht. Technieken als Dolby Atmos en DTS:X gebruiken deze kanalen om geluid van het plafond te laten 'kaatsen'. Het effect? Een regendruppel lijkt echt van boven te vallen, of een helikopter vliegt over je heen.
De duurdere soundbars, zoals de Sonos Arc of de Samsung HW-Q990C, hebben deze speakers ingebouwd. Bij de Arc zijn het er 4 bovenste kanalen, waardoor hij een 7.1.4 weergave kan produceren. Als je plafond niet laag genoeg is of niet glad is (een schuin plafond werkt minder goed), dan kan de soundbar deze kanalen ook virtueel simuleren, waardoor het geluid alsnog van boven lijkt te komen.
Varianten en prijzen: wat kun je verwachten?
De markt in Nederland is enorm. Hieronder vind je een overzicht van wat je voor welke MCA-ervaring betaalt, gebaseerd op de huidige prijzen en modellen die je in de schappen vindt.
In deze prijsklasse krijg je vooral 'fake' surround. De soundbar heeft vaak geen aparte speakers, maar gebruikt technieken om geluid te verspreiden. Denk aan de Philips TAB6305 of de Polk Audio React. Ze bieden meestal 2.1 of een virtuele 5.1.
Budget: €80 - €200 (Basis MCA)
Ze zijn prima voor het verbeteren van je tv-geluid, waarbij je soms moet kiezen voor de juiste instelling voor PCM audio, en hebben vaak Bluetooth voor muziek. Echte, meeslepende MCA met aparte kanalen zul je hier niet vinden, maar het is een wereld van verschil met je tv-speakers.
Een subwoofer is vaak optioneel of inbegrepen in een setje. Hier begint het serieuzer te worden.
Mid-range: €250 - €600 (Echte surround)
Je vindt hier soundbars die Dolby Atmos echt kunnen produceren, vaak met een subwoofer in de doos. Populaire modellen zijn de Samsung HW-Q800C (5.1.2) en de LG S80QY (3.1.3). Deze toestellen hebben vaak speciale speakers die naar boven en opzij richten.
Soms kun je ze later uitbreiden met draadlose achterspeakers. De Yamaha YAS-209 is een klassieker in deze klasse, met een losse subwoofer die flink wat power geeft.
Premium: €700 - €1.500+ (Bioscoop MCA)
Dit is de sweet spot voor de meeste Nederlandse huiskamers: goed geluid, geen hoofdpijn bij de installatie en een prijs die meevalt. Voor de echte liefhebber ondersteunen deze soundbars vaak multi-room audio, hebben ze 7 of meer kanalen en bieden ze ondersteuning voor alles wat los en vast zit. De Sonos Arc (€900) is een favoriet, vooral in combinatie met Sub en Era 300 speakers voor een echte 7.1.4 setup.
De Samsung HW-Q990C (rond de €1.300) is een alles-in-één pakket met voor-, midden-, achterspeakers en subwoofer.
Deze systemen kalibreren zichzelf vaak met een microfoon (zoals Sonos Trueplay of Samsung SpaceFit) om het geluid perfect op jouw kamer af te stemmen. Ze hebben HDMI eARC nodig om de hoogste kwaliteit (Dolby Atmos TrueHD) door te geven van je TV naar de bar.
Praktische tips voor MCA in je huis
Je hebt de technologie nu begrepen, maar hoe zorg je dat het in de praktijk ook werkt? Een soundbar kan nog zo duur zijn, als je hem verkeerd opstelt, klinkt hij matig.
- Check je aansluiting: Gebruik bij voorkeur een HDMI eARC poort op je TV. Die zit meestal op HDMI 1. Kabels erin, en klaar. Geen eARC? Gebruik dan HDMI ARC. Alleen als je TV echt oud is en geen HDMI ARC heeft, moet je een optische kabel (Toslink) gebruiken. Die ondersteunt helaas geen Dolby Atmos.
- Plaatsing is key: Zet de soundbar niet in een open wandmeubel, maar zo ver mogelijk naar voren. Zorg dat er niets voor de speakers hangt. Voor de bovenste speakers (Atmos) heb je een glad plafond nodig op 2 tot 3 meter hoogte. Een betonnen plafond werkt minder goed dan een gipsplafond.
- Subwoofer truc: De losse subwoofer (de bak met de speaker erin) mag best op de grond. Zet hem in een hoek van de kamer voor de meeste bas, maar loop even door de kamer als hij aanstaat. Als het bromt of rommelt, schuif hem dan een stukje van de muur af.
- Instellen via de app: De meeste moderne soundbars (Sonos, Bose, Samsung, LG) hebben een app. Daar zit vaak een 'Trueplay' of 'Calibratie' functie. Doe dit! De soundbar speelt een geluidje af en meet hoe dit in jouw kamer klinkt. Dit maakt het verschil tussen 'hard geluid' en 'goed geluid'.
- Streaming diensten: Om echt MCA te horen, moet je content streamen die het ondersteunt. Netflix, Disney+ en Amazon Prime hebben veel series en films met Dolby Atmos. Zorg dat je in de app van de streamingdienst instelt dat het geluid op 'Hoog' of 'Original' staat, niet op 'Gesproken taal' of 'Normaal'.