Wat is PCM audio op je tv en wanneer moet je dit gebruiken?

Je kent het wel: je zit een spannende film te kijken, maar de dialogen klinken als een mierennest en de explosies zijn een brij van geluid. Je tv is misschien wel dun en mooi, maar het geluid dat uit die achterkant komt, is vaak teleurstellend. Veel mensen kopen dan een soundbar om hun woonkamer om te toveren tot een mini-bioscoop.

Maar zodra je achter de tv duikt om de kabels aan te sluiten, kom je termen tegen die je hoofd doen duizelen.

Eén van die termen die vaak voorbij komt, en die je instellingen op je tv of soundbar tegenkomt, is ‘PCM’. Wat is dat precies en moet je het aan of uit zetten?

PCM klinkt technisch, maar het is eigenlijk de basis van bijna alle digitale audio die je vandaag de dag hoort. Of je nu een budget soundbar van €150 hebt staan of een high-end model van Sonos of Bose van €800, PCM is de manier waarop je soundbar geluid ontvangt van je tv. Laten we dit eens rustig uitpluizen, zonder ingewikkelde technische praat, zodat je precies weet wat je moet instellen voor het beste geluid uit jouw soundbar.

Wat is PCM eigenlijk?

PCM staat voor Pulse Code Modulation. Klinkt als iets voor een tech-nerd, maar het is eigenlijk heel simpel.

Stel je voor dat geluid een continue golf is, net als de golven in de zee. Om dat geluid digitaal te maken, moet je die golf omzetten in reeksen van nullen en enen. PCM doet precies dat.

Het neemt heel snel ‘momentopnames’ (samples) van het geluid en zet die om in getallen. Hoe vaker je die momentopnames neemt (de sample rate), en hoe preciezer die getallen zijn (de bitdiepte), hoe beter de kwaliteit.

PCM is eigenlijk de taal die je tv spreekt naar je soundbar.

Als je een film kijkt via Netflix, een game speelt op je PlayStation, of gewoon naar het journaal luistert, je tv zet het gelid vaak om in PCM voordat het naar de soundbar gaat. Het is een ongecomprimeerd formaat. Dat betekent dat er geen data verloren gaat tijdens het verzenden. Het is de rauwe, pure versie van het geluid, meestal in stereo (twee kanalen) of soms in 5.1 surround (zes kanalen).

Waarom is dit belangrijk voor jouw soundbar? Omdat PCM de veiligste en meest compatibele manier is om geluid over te brengen.

Bijna elke soundbar, van een simpele JBL Bar 300 tot een uitgebreide Samsung HW-Q990C, begrijpt PCM direct. Je hebt geen speciale instellingen nodig en het werkt eigenlijk altijd. Het is de standaard die je tv gebruikt als er geen andere keuze is.

Het verschil met gecomprimeerde formaten zoals Dolby Digital of DTS is dat PCM meer ruimte inneemt.

Het heeft meer data nodig via de kabel. Maar omdat het ongecomprimeerd is, is het soms iets accurater in timing, wat voor muziekliefhebbers interessant kan zijn. Voor de meeste films en series maakt het echter weinig uit; het menselijk oor merkt het verschil tussen PCM en Dolby Digital zelden.

Hoe werkt PCM op je soundbar?

Als je een soundbar aansluit op je tv, gebeurt er meestal het volgende: je tv ontvangt het beeld en geluid van een bron (bijvoorbeeld je decoder of Chromecast). De tv verwerkt het beeld en stuurt het geluid door naar de soundbar. Staat je tv ingesteld op ‘Auto’ of ‘Passthrough’, dan zal de tv proberen het originele geluidsformaat (zoals Dolby Digital) door te sturen.

Maar als de tv denkt dat de soundbar dat niet aankan, of als je handmatig PCM instelt, dan zet de tv het geluid om naar PCM.

Stel je hebt een Sony HT-S2000 soundbar (prijs rond €500) aangesloten via HDMI ARC. Je kijkt een oudere serie op een standaard tv-kanaal.

Dat signaal is vaak stereo. Je tv zet dit om naar PCM en stuurt het via de HDMI-kabel naar de soundbar. De soundbar ontvangt de data en zet het om naar geluid via haar speakers.

Omdat PCM een universele taal is, weet de soundbar precies wat te doen.

Als je een game speelt op een Xbox of PlayStation, gebruikt die vaak PCM voor de audio. De console stuurt het geluid direct naar de tv, en de tv stuurt het door als PCM naar je soundbar. Dit zorgt voor een stabiele verbinding zonder vertraging (lag). Als je zou proberen om complexere formaten via de tv te sturen, kan er soms een kleine vertraging ontstaan, wat storend is tijdens het gamen.

Een belangrijk detail: PCM via HDMI ARC (de meest gebruikte aansluiting) heeft een beperking. Het kan maximaal 5.1 kanalen sturen (dus 6 speakers: voor links, voor rechts, center, surround links, surround rechts, en sub).

Het kan geen object-based geluid zoals Dolby Atmos of DTS:X sturen via de oude ARC-verbinding.

PCM stuurt het geluid ‘plat’ of in een vaste surround-opstelling. Wil je Dolby Atmos of een optimale akoestische kalibratie van je soundbar? Dan heb je HDMI eARC nodig of een directe verbinding van je bron naar de soundbar.

PCM is dus niet altijd de meest indrukwekkende optie, maar wel de meest betrouwbare. Het is de basis. Als je soundbar geen licht geeft of geen geluid produceert, is de instelling op PCM vaak de oplossing. Het is de fallback die altijd werkt.

PCM vs Dolby Digital: Wat moet je kiezen?

Dit is de hamvraag die veel kopers van een soundbar bezighoudt. Moet je PCM gebruiken of Dolby Digital?

Het antwoord hangt af van wat je kijkt en welke soundbar je hebt.

Laten we kijken naar een paar scenario’s met populaire soundbars. Stel je hebt een budget soundbar zoals de Philips TAB5105 (prijs rond €100). Deze heeft vaak alleen optisch of HDMI ARC en ondersteunt geen Dolby Atmos.

Als je deze aansluit op je tv, is PCM de beste keuze. De soundbar is gemaakt voor eenvoudig geluid. Dolby Digital zal wellicht niet werken of klinkt hetzelfde als PCM omdat de soundbar de data toch moet omzetten. PCM zorgt hier voor een directe, zuivere verbinding.

Neem een middenklasse model zoals de Yamaha YAS-209 (prijs rond €250). Deze heeft een subwoofer en ondersteunt Dolby Digital.

Als je een film kijkt op Netflix via de ingebouwde app op je tv, stuurt de tv meestal Dolby Digital 5.1 naar de soundbar. Dit klinkt voller en ruimtelijker dan PCM.

De subwoofer werkt harder en de surround-effecten zijn duidelijker. In dit geval is Dolby Digital de betere keuze. Je moet dan wel instellen dat je tv het signaal doorstuurt (Passthrough) in plaats van het om te zetten naar PCM.

Kijk je naar een premium soundbar zoals de Sonos Arc (prijs rond €900) of de Bose Soundbar 900?

Deze kunnen Dolby Atmos verwerken. Dolby Atmos is een superieure versie van surround sound dat geluid van bovenaf lijkt te laten komen (via de plafondreflex van de soundbar). Er komen ook steeds nieuwe technieken bij, zoals Dolby Atmos FlexConnect voor draadloze speakers.

PCM kan Atmos echter niet verwerken. Als je PCM instelt op je tv terwijl je Atmos-content kijkt, verlies je de hoogte-effecten.

Het geluid klinkt dan nog steeds goed, maar niet meer driedimensionaal. Voor de beste ervaring op dure soundbars moet je dus zorgen dat je tv PCM NIET forceert, maar het originele Atmos-signaal doorstuurt.

Het gaat dus om de kracht van je materiaal. Voor muziek via Spotify (via Bluetooth of WiFi) is PCM vaak perfect omdat muziek meestal stereo is. Voor een blockbuster film op 4K Blu-ray of Disney+ wil je Dolby Digital (5.1) of Atmos.

Check altijd de specificaties van je soundbar. Een JBL Bar 1000 (prijs rond €800) heeft krachtige achterspeakers en Dolby Atmos. Als je die forceert in PCM, ben je geld aan het weggooien omdat de soundbar niet zijn volle potentieel kan gebruiken. Samengevat: gebruik PCM voor eenvoudige bronnen, oude tv-kanalen of als je problemen hebt. Gebruik Dolby Digital of Atmos voor films, series en games als je soundbar dat ondersteunt en je HDMI eARC of een directe bron hebt.

Praktische tips voor PCM instellingen op je soundbar

Het is makkelijk om te verdwalen in de menu’s van je tv. Hier zijn concrete stappen om PCM optimaal te gebruiken met je soundbar, specifiek voor de Nederlandse markt waar we vaak Ziggo of KPN decoders gebruiken. 1. Check je aansluiting: Gebruik je HDMI ARC of eARC?

Dat is de beste optie voor moderne soundbars, zeker als je ook gebruikmaakt van Google Chromecast built-in bij soundbars.

Ga naar de geluidsinstellingen van je tv. Zoek naar ‘Geluidsuitvoer’ of ‘Audio Output’.

Zet dit op ‘ARC’ of ‘eARC’ (de poort op je tv die vaak geel is gemarkeerd). Zet de tv niet op ‘Optisch’ tenzij je geen HDMI-poort hebt op je soundbar. PCM werkt via optisch, maar beperkt de kwaliteit.

2. De digitale uitvoer instelling: In het menu van je tv (bij Samsung, LG, Sony, Philips) zie je vaak een optie ‘Digitale uitvoer’ of ‘Audio formaat’.

Je hebt drie keuzes: Auto, PCM, of Passthrough.

• PCM: Forceert alles naar stereo of 5.1 PCM. Veilig, maar verliest Atmos.
• Auto: De tv kiest zelf. Dit werkt vaak goed, maar soms kiest de tv verkeerd en zet hij Atmos om naar PCM.
• Passthrough: De tv stuurt het signaal door zoals het is, zonder aanpassing. Dit is ideaal voor soundbars die Dolby Digital of Atmos kunnen verwerken.

Als je een Bose Soundbar 600 (prijs rond €500) hebt, zet je de uitvoer het beste op ‘Passthrough’ voor films. Voor het journaal maakt het niet uit, dan is PCM prima.

3. Let op je bron: Kijk je via de Ziggo Giga Box of KPN Box?

Deze decoders hebben vaak hun eigen geluidsinstellingen. Ga naar de instellingen van de decoder (niet de tv) en zet de audio op ‘Auto’ of ‘Dolby Digital’. Als je hem op PCM zet, forceer je de decoder om alles om te zetten voordat het de tv in gaat.

Dat is zonde als je een goede soundbar hebt. 4. Bluetooth en WiFi: Veel soundbars zoals Sonos Ray of Samsung HW-Q600C streamen muziek via WiFi of Bluetooth. Als je muziek streamt via Spotify vanaf je telefoon naar de soundbar, gebruikt de soundbar vaak zijn eigen interne PCM verwerking. Dit is prima.

Je hoeft hier niets voor in te stellen op je tv. PCM is hier de standaard voor draadloze audio.

5. Probleemoplossing: Heb je geen geluid?

Zet je tv tijdelijk op PCM. Dit is de universele fallback. Als het geluid dan wel werkt, weet je dat de verbinding goed is en dat je andere instellingen (zoals Dolby Digital) misschien niet ondersteund worden door je kabel of instellingen.

Een simpele optische kabel (Toslink) ondersteunt geen PCM 5.1, alleen stereo PCM.

Gebruik HDMI voor het beste resultaat. 6. Prijzen en keuze: Heb je een budget soundbar tot €150 (zoals Polk Audio React)? PCM is je vriend, want die soundbars hebben vaak geen ruimte voor complexe formaten. Heb je meer uitgegeven, zoals aan een LG S95QR (prijs rond €1.200)?

Zorg dan dat je PCM alleen gebruikt voor simpele dingen en laat de rest over aan de krachtigere formaten via HDMI eARC. PCM is niet sexy, maar het is de stabiele basis van je geluidsopstelling.

Het zorgt ervoor dat je altijd geluid hebt, of je nu naar een oude DVD kijkt of een nieuwe game speelt.

Gebruik het slim: forceer het niet als je beter kan, maar vertrouw erop als je problemen hebt. Zo haal je het meeste uit je soundbar, zonder frustratie.